ادامه دادن ملودی در ذهن و تشخیص نت بازگشت پس از سکوت

چند نتِ وسط یک مسیر ملودیک از فایل حذف می‌شود. الگوی شنیده‌شده و قانون تمرین مشخص می‌کنند چه نت‌هایی را در ذهن ادامه دهید. سپس یک نتِ پیشنهادی برمی‌گردد و درستی آن را می‌سنجید. هدف، حفظ مسیر زیر و بمی هنگام قطع صداست.

سطح تمرین مقدماتی رو به متوسط؛ پس از دنبال کردن الگوهای کوتاه و حرکت پله‌ای

پیش از شروع

پیش‌نیاز، دنبال کردن دو تا پنج صدا و شنیدن تفاوت حرکت پله‌ای و پرش است. اگر نمونه روشن نیست، بخش آموزشی را تکرار کنید. شناخت نام مطلق نت‌ها لازم نیست؛ می‌توانید پاسخ را درست، زیرتر یا بم‌تر بنویسید.

شنوایی درونی به تصور و فهم موسیقی بدون صدای بیرونی مربوط است. این درس فقط ادامهٔ ارتفاع نت را تمرین می‌دهد. بخش بی‌صدا، سکوتِ نوشته‌شده در ملودی نیست: نت‌های مسیر وجود دارند، اما پخش آنها خاموش شده است. برای آشنایی بیشتر با این مهارت، مقالهٔ شنیدن نت در ذهن پیش از نواختن را مرور کنید.

در کلید، C دو، D ر، E می، F فا، G سل، A لا و B سی است. عدد، اکتاو است و C4 دوی میانی. شمارهٔ جایگاهِ هر بخش از یک شروع می‌شود و با درجهٔ گام فرق دارد.

فایل‌ها صدای سینوسیِ مصنوعی با کوک مساوی و A4 برابر ۴۴۰ هرتز هستند، نه ضبط ساز. بلندی را راحت نگه دارید. خواندن اختیاری و فقط در اکتاو راحت است. به صدا یا نفس فشار نیاورید؛ با خستگی توقف کنید.

روش تمرین

در همهٔ تمرین‌ها فاصلهٔ شروع نت‌ها یک ثانیه و کشش صدای معمول ۰٫۷ ثانیه است. فاصلهٔ کوتاه میان نت‌های شنیدنی جزو محل حذف‌شده نیست. فایل گفتار و کلیک ندارد؛ زمان بخش آموزشی، سؤال و بازگشت در دستور هر تمرین نوشته شده است.

بخش آموزشی را بشنوید. با آغاز سؤال، جایگاه‌ها را از یک بشمارید و در پنجرهٔ بی‌صدا مسیر نت‌ها را تصور کنید. در صورت نیاز پیش از بازگشت پخش را متوقف کنید و نت مورد انتظار را زمزمه یا روی ساز پیدا کنید.

برای هر بازگشت سه چیز ثبت کنید: نت یا مسیر تصورشده، درست یا نادرست بودن صدای بازگشته، و جهت خطا در صورت نادرستی. صدای بازگشت یک پیشنهادِ آزمون است و ممکن است غلط باشد؛ آن را مرجعِ قطعی ادامه تلقی نکنید.

پاسخ‌هایی مانند «همان صدای دومِ چرخه» پذیرفتنی‌اند. پس از هر شش تمرین کلید انتهایی را باز کنید. صفحه صدای شما را نمی‌شنود و امتیاز خودکار نمی‌دهد.

دکمهٔ پخش هر نمونه زیر تصویر تمرین خودش است.

تمرین ۱ حفظ تناوب دو صدا

بخش آموزشی در ثانیه‌های ۱ تا ۴ چهار شروع دارد. قانون، تکرارِ پیوستهٔ همان دو صداست: صدای اول، صدای دوم، سپس دوباره اول و دوم. در سؤال چرخه از نخستین صدای نمونه شروع می‌شود.

سؤال الف از ۸ و سؤال ب از ۱۷ آغاز می‌شود. در هر کدام دو نت را می‌شنوید، جایگاه‌های ۳ و ۴ بی‌صدا هستند و پیشنهادِ جایگاه ۵ برمی‌گردد. پنجره‌ها از ۱۰ تا ۱۲ و از ۱۹ تا ۲۱ هستند؛ بازگشت‌ها در ۱۲ و ۲۱ است.

دو نتِ پنجره را تصور کنید. بازگشت با مسیر سازگار است یا نسبت به انتظار زیرتر یا بم‌تر است؟

پخشنمونه صوتی تمرین 1برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

مدت فایل ۲۳ ثانیه است.

تمرین ۲ عبور از مرز چرخهٔ سه نتی

در ثانیه‌های ۱ تا ۶ یک چرخهٔ سه‌نتی دو بار شنیده می‌شود. قانون این است که پس از صدای سوم، همان صدای اول و همان ترتیب دوباره آغاز شود. زیر و بمی چرخه در طول فایل عوض نمی‌شود.

الف از ثانیهٔ ۹ و ب از ۱۹ شروع می‌شود. دو جایگاه اول شنیدنی است؛ جایگاه‌های ۳، ۴ و ۵ حذف شده‌اند. پنجره‌ها ۱۱ تا ۱۴ و ۲۱ تا ۲۴ است. پیشنهادِ جایگاه ۶ در ۱۴ و ۲۴ برمی‌گردد.

سه نتِ پنهان و داوری بازگشت را ثبت کنید. در سکوت از انتهای چرخه عبور کنید؛ با شروع سکوت، الگو را از اول نگیرید.

پخشنمونه صوتی تمرین 2برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

مدت فایل ۲۶ ثانیه است.

تمرین ۳ ادامهٔ پله‌ای بدون بازگشت به ابتدا

نمونهٔ آموزشی از ثانیهٔ ۱ تا ۸ گام دو ماژورِ بالا‌رونده از C4 تا C5 است. قانون سؤال، حرکت هر بار یک درجه بالاتر در همین گام است؛ هیچ پرش، برگشت یا تکرار از ابتدا نداریم.

الف از ثانیهٔ ۱۱ و ب از ۲۲ با سه نتِ آغاز مسیر شروع می‌شود. جایگاه‌های ۴ تا ۶ حذف‌اند؛ پنجره‌های سکوت ۱۴ تا ۱۷ و ۲۵ تا ۲۸ هستند. در ۱۷ و ۲۸ پیشنهادِ جایگاه ۷ را می‌شنوید.

سه پلهٔ پنهان و نت بعدی را تصور کنید. پله‌ها در گام ماژور همیشه یک پرده نیستند؛ شکل حرکت با اندازهٔ فاصله فرق دارد.

پخشنمونه صوتی تمرین 3برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

مدت فایل ۳۰ ثانیه است.

تمرین ۴ شنیدن چرخش مسیر در بخش بی‌صدا

در ثانیه‌های ۱ تا ۹ مسیر آموزشی را بشنوید: از C4 در دو ماژور پله‌پله تا درجهٔ پنجم می‌رود و همان مسیر را پایین می‌آید. در بالاترین و پایین‌ترین نقطه نت اضافه تکرار نمی‌شود؛ پس از رسیدن، حرکت برمی‌گردد.

سؤال‌های الف و ب از ۱۲ و ۲۴ آغاز می‌شوند. سه نت اول شنیده می‌شود؛ جایگاه‌های ۴ تا ۷ خاموش است. پنجره‌ها ۱۵ تا ۱۹ و ۲۷ تا ۳۱ هستند و پیشنهادِ جایگاه ۸ در ۱۹ و ۳۱ می‌آید.

نقطهٔ برگشت را هم در ذهن طی کنید. علاوه بر داوری نت، مشخص کنید در لحظهٔ بازگشت مسیر بالا‌رونده است یا پایین‌رونده.

پخشنمونه صوتی تمرین 4برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

مدت فایل ۳۳ ثانیه است.

تمرین ۵ حفظ پرش‌ها با شروع از میانهٔ چرخه

بخش آموزشی در ثانیه‌های ۱ تا ۷، آرپژ رفت‌وبرگشتیِ دو ماژور است: از C4 به سوم، پنجم و اکتاو می‌رود و با همان اعضا پایین می‌آید. چرخه ادامه دارد و نت‌های دو سرِ مسیر تکرار اضافه ندارند.

الف از ثانیهٔ ۱۰ با آغازِ چرخه شروع می‌شود. ب از ۲۲ با صدای سومِ چرخهٔ آموزشی و همان جهت حرکت شروع می‌شود. در هر دو، سه جایگاه شنیدنی، چهار جایگاه خاموش و سپس پیشنهادِ جایگاه ۸ داریم.

پنجرهٔ الف از ۱۳ تا ۱۷ و ب از ۲۵ تا ۲۹ است؛ بازگشت‌ها در ۱۷ و ۲۹ هستند. برای ب چرخه را به‌زور از نت پایه شروع نکنید. چهار نت پنهان و نتِ مورد انتظار بعدی را مستقل از بخش الف ثبت کنید.

پخشنمونه صوتی تمرین 5برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

مدت فایل ۳۱ ثانیه است.

تمرین ۶ ادامهٔ مستقل در دو پنجرهٔ سکوت

در ثانیه‌های ۱ تا ۸، چرخهٔ چهارنتی دو بار پخش می‌شود. همان ترتیب دقیق تا انتهای هر سؤال تکرار می‌شود. الف از ۱۱ و ب از ۲۵، هر دو از آغاز چرخه شروع می‌شوند.

در هر سؤال جایگاه‌های ۱ و ۲ شنیدنی، ۳ تا ۵ خاموش، ۶ پیشنهادی و ۷ شنیدنیِ معتبر است. سپس ۸ تا ۱۰ خاموش و ۱۱ پیشنهادی است. پنجره‌های الف ۱۳ تا ۱۶ و ۱۸ تا ۲۱؛ پنجره‌های ب ۲۷ تا ۳۰ و ۳۲ تا ۳۵ هستند.

چهار بازگشتِ ۱۶، ۲۱، ۳۰ و ۳۵ را جداگانه داوری کنید. حتی اگر پیشنهادِ اول غلط بود، مسیرِ الگوی اصلی را ادامه دهید؛ قرار نیست با آن نت یک چرخهٔ تازه بسازید. نت معتبرِ جایگاه ۷ فقط نقطهٔ اتصال دوباره است.

پخشنمونه صوتی تمرین 6برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

مدت فایل ۳۷ ثانیه است.

پاسخ ها و راهنمای خودارزیابی

اگر هنوز شش تمرین را انجام نداده‌اید، فعلاً این بخش را نخوانید. ابتدا پاسخ یا اجرای خود را ثبت کنید؛ سپس با توضیح‌ها مقایسه کنید. در تمرین‌های خلاقانه، جواب نمونه تنها پاسخ ممکن نیست.

پاسخ تمرین ۱

الف درست و ب نادرست و زیرتر است. چرخه C4–G4 است. در هر دو پنجره باید C4 و G4 را تصور کنید و برای جایگاه ۵ منتظر C4 باشید. در ثانیهٔ ۱۲ همین C4 شنیده می‌شود، اما در ۲۱، D4 آمده که یک پرده از انتظار بالاتر است.

پاسخ تمرین ۲

الف نادرست و بم‌تر است؛ ب درست است. چرخه C4–E4–G4 است. جایگاه‌های حذف‌شده در هر دو سؤال G4، C4 و E4 و جایگاه ۶، G4 است. الف در ثانیهٔ ۱۴، F4 پخش می‌کند که یک پرده پایین‌تر است؛ ب در ۲۴، G4 دارد. شمارش چرخهٔ سه‌نتی باید در سکوت ادامه یابد.

پاسخ تمرین ۳

الف درست و ب نادرست و زیرتر است. نت‌های پنهان F4، G4 و A4 هستند و انتظار جایگاه ۷، B4 است. در ۱۷، B4 و در ۲۸، C5 شنیده می‌شود؛ C5 نیم‌پرده بالاتر است. تصورِ حرکتِ همواره یک‌پرده‌ای، مسیر دو ماژور را حفظ نمی‌کند.

پاسخ تمرین ۴

الف نادرست و یک پرده زیرتر، ب درست است؛ مسیر در هر دو بازگشت پایین‌رونده است. نت‌های پنهان F4–G4–F4–E4 هستند و جایگاه ۸ باید D4 باشد. الف E4 و ب D4 پخش می‌کند. اگر در قله G4 را دو بار تصور کرده باشید، یک جایگاه از مسیر عقب می‌مانید.

پاسخ تمرین ۵

الف درست و ب نادرست و بم‌تر است. چرخهٔ شش‌جایگاهی C4–E4–G4–C5–G4–E4 است. پنهان‌های الف C5–G4–E4–C4 و انتظارش E4 است که در ۱۷ می‌آید. ب از G4 آغاز شده؛ پنهان‌هایش E4–C4–E4–G4 و انتظارش C5 است. در ۲۹، B4 شنیده می‌شود که نیم‌پرده پایین‌تر است.

پاسخ تمرین ۶

به‌ترتیبِ چهار بازگشت: درست؛ نادرست و زیرتر؛ نادرست و زیرتر؛ درست. چرخه C4–D4–G4–E4 است. در هر سؤال، پنجرهٔ اول G4–E4–C4 و انتظارِ پس از آن D4 است؛ پنجرهٔ دوم E4–C4–D4 و انتظار G4 است. صداهای آزمون به‌ترتیب D4، A4، E4 و G4 هستند. دو خطا هرکدام یک پرده بالاتر از انتظارند.

نقشه زمانی نمونه ها

نقشهٔ هر شش فایل پس از پاسخ‌هاست. محور افقی زمان برحسب ثانیه و هر خط، محل و مدت یک نت است؛ کلیک‌های راهنما نشان داده نشده‌اند. ردیف‌ها فقط ترتیب زیر و بمی‌اند، نه اندازهٔ فاصله. این نمودار حامل نت نیست. C تا B به‌ترتیب دو تا سی و عدد، اکتاو است؛ # دیز و b بمل. در نمودار شلوغ بعضی برچسب‌ها حذف شده‌اند؛ متن پاسخ ملاک است.

پس از تمرین

گم‌کردن جایگاه را از گم‌کردن ارتفاع جدا کنید. برای خطای نت به فاصله‌ها توجه کنید؛ برای ورود دیر، پنجره را کوتاه‌تر تمرین کنید. رسیدن به یک نتِ آشنا لزوماً به معنای ادامهٔ درست تمام مسیر نیست.

جلسهٔ بعد دو تمرین دشوارتر را تکرار کنید و پیش از بازگشت پاسخ بدهید. برای آزمون تازه، از معلم یک شروع یا محل حذف تازه با همین قانون بخواهید؛ پایانِ دلخواه و بدون قانون، جواب یگانه ندارد.

درباره صداها و منابع

تمرین‌ها و نمودارهای این مقاله برای همین مجموعه تألیف شده‌اند. همهٔ نمونه‌های صوتی با تولید رایانه‌ایِ موج سینوسی ساخته شده‌اند و ضبط ساز واقعی یا صدای خواننده نیستند. این صداها فقط راهنمای ارتفاع، زمان‌بندی یا تفاوت دامنه‌اند و شیوهٔ فیزیکی نوازندگی یا آواز را نشان نمی‌دهند. مبنای فرکانس لا۴ برابر ۴۴۰ هرتز است. نت‌های این مجموعه در کوک دوازده نیم‌پردهٔ مساوی ساخته شده‌اند. در بازی‌های تصویری، صداهای راهنما علامت قراردادی‌اند، نه ضبط حرکت‌ها یا صدای گروه.

تعریف شنوایی درونی و پیش‌بینی الگوها، مؤسسهٔ گوردون برای یادگیری موسیقی