تمرین سیم آزاد ویولن برای ریتم سکوت و کنترل تقسیم آرشه
بدون درگیری انگشت‌گذاری، زمان شروع نت‌ها، طول حرکت آرشه و تغییر سیم را در شش الگوی کوتاه تمرین کنید.
روی سیم آزاد، بدون درگیری انگشت‌گذاری، زمان‌بندی آرشه را تمرین کنید. هدف، شروع منظم، طول درست نت و تعویض سیم بدون گم‌کردن ضرب است. باید قبلاً گرفتن ساز و آرشه را آموخته باشید. فایل‌ها مصنوعی‌اند، نه ضبط ویولن آکوستیک؛ کیفیت تماس آرشه، رنگ صدا یا وضعیت بدن را نشان نمی‌دهند. معیارها پس از شش تمرین آمده‌اند.
سطح تمرین مبتدی؛ پس از یادگیری اولیهٔ نگه‌داشتن ساز و آرشه
پیش از شروع
کوک استاندارد سیم‌های آزاد از بم به زیر، سل۳، ر۴، لا۴ و می۵ است: G3، D4، A4، E5. در این درس فقط سیم ر۴ و لا۴ به کار می‌روند. هیچ انگشتی سیم را نمی‌گیرد. اگر کوک ساز را نمی‌توانید با اطمینان تنظیم کنید، از مدرس کمک بگیرید و پیچ‌ها را بی‌هدف نچرخانید.
در این متن «آرشهٔ پایین» یعنی حرکت از سمت پاشنه به سمت نوک، و «آرشهٔ بالا» حرکت برعکس است. جهت‌ها نسبی‌اند: برای هر نت لازم نیست تمام طول آرشه مصرف شود یا از خود پاشنه آغاز کنید.
از بخش میانی و دامنهٔ حرکت راحت شروع کنید. شانه، گردن یا انگشت‌ها را برای ثابت‌کردن ساز محکم و قفل نکنید. با درد، گزگز یا خستگی غیرعادی توقف کنید. این متن جای تنظیم شخصی وضعیت ساز و آرشه با مدرس را نمی‌گیرد.
قبل از پخش، روی سیم ر یک حرکت کوتاه پایین و یک حرکت کوتاه بالا امتحان کنید. اگر مرتب سیم مجاور هم به صدا درمی‌آید، دامنهٔ حرکت را کمتر کنید و انتخاب تک‌سیم را جدا مرور کنید؛ با فشار بیشتر دنبال حل مشکل نروید.
روش تمرین
سرعت ۶۰ ضرب در دقیقه است. چهار کلیک نخست آماده‌سازی است؛ نمونه از ثانیهٔ ۴ تا ۱۲ و نوبت شما با کلیکِ تنها از ۱۲ تا ۲۰ است. کلیک در سکوت ادامه دارد.
هر نت یک حرکت جدا دارد: اولین نت پایین، سپس به‌تناوب بالا و پایین. سکوت حرکت تازه نیست؛ بعد از آن جهت بعدیِ توالی را ادامه دهید.
نمونه کمی پیش از مرز نت قطع می‌شود. کشش نوشته‌شده را رعایت کنید، نه قطع‌و‌وصل الکترونیکی را. برای نت بلندتر، از بخش بیشتری در دامنهٔ راحت آرشه استفاده کنید. برای برنامه‌ریزی مصرف آرشه بر اساس کشش و جمله، راهنمای تقسیم آرشه بدون کم‌آوردن در پایان جمله را هم بخوانید.
دکمهٔ پخش هر نمونه زیر تصویر تمرین خودش است.
تمرین ۱ چهار حرکت دوضربی روی ر
چهار نت ر۴، هرکدام دو ضرب، روی سیم ر آزاد اجرا کنید. جهت‌ها پایین، بالا، پایین، بالا هستند. هنگام شنیدن نمونه، هر نت را «یک، دو» بشمارید.
از ثانیهٔ ۱۲ بنوازید. طول حرکت را برای دو ضرب تنظیم کنید؛ برای برگشت آرشه ضرب اضافه نگذارید.
مدت فایل ۲۱ ثانیه است.
تمرین ۲ هشت حرکت یک‌ضربی روی لا
روی سیم لا آزاد، هشت نت لا۴ یک‌ضربی بزنید. جهت‌ها از پایین آغاز می‌شوند و هر ضرب عوض می‌شوند. نسبت به تمرین اول، مسیر کوتاه‌تری برای هر نت کافی است.
در ثانیهٔ ۱۲ وارد شوید. شروع هر حرکت با کلیک هماهنگ باشد؛ برای برگشت عجله نکنید یا صدای بلندتر نسازید.
مدت فایل ۲۱ ثانیه است.
تمرین ۳ تعویض سیم با کشش بلند
ر۴ دو ضرب، لا۴ دو ضرب، ر۴ دو ضرب و لا۴ دو ضرب بنوازید. جهت‌ها پایین، بالا، پایین، بالا هستند. هر تغییر سیم هم‌زمان با شروع نت تازه است.
پیش از همراهی در ثانیهٔ ۱۲، انتقال ر به لا را جدا امتحان کنید. حرکت راحت باشد؛ ساز را با فشار گردن ثابت نکنید.
مدت فایل ۲۱ ثانیه است.
تمرین ۴ سکوت بدون گم‌کردن جهت
الگو: ر، ر، سکوت، ر؛ سپس لا، لا، سکوت، لا. هر خانه یک ضرب است. در سکوت، صدای سیم و حرکت صداساز آرشه متوقف شود، اما شمارش ادامه یابد.
شش نت را به‌ترتیب پایین، بالا، پایین، بالا، پایین، بالا بزنید. از ثانیهٔ ۱۲ اجرا کنید. برای جبران سکوت، حرکت اضافه‌ای با صدا وارد نکنید.
مدت فایل ۲۱ ثانیه است.
تمرین ۵ دو حرکت کوتاه و یک حرکت بلند
روی سیم ر، در ضرب ۱ دو نت نیم‌ضربی با شمارش «یک و» بزنید؛ سپس یک ر دوضربی از ضرب ۲ تا پایان ضرب ۳. ضرب ۴ سکوت است.
همین الگو را در ضرب‌های ۵ تا ۸ روی سیم لا اجرا کنید: دو نت نیم‌ضربی، یک نت دوضربی، یک ضرب سکوت. جهت شش نت به‌ترتیب پایین، بالا، پایین، بالا، پایین، بالا است. نوبت شما از ثانیهٔ ۱۲ آغاز می‌شود.
مدت فایل ۲۱ ثانیه است.
تمرین ۶ جملهٔ ترکیبی روی دو سیم
الگوی هشت‌ضربی را بخوانید: ر دو ضرب، لا یک ضرب، لا یک ضرب؛ ر یک ضرب، ر یک ضرب، لا دو ضرب. هر نت، حتی لاهای تکراری، آرشهٔ جدا دارد.
از ثانیهٔ ۱۲ اجرا کنید. نت اول و آخر دوضربی و چهار نت میانی یک‌ضربی‌اند. فایل را دوباره پخش کنید و تکرارپذیری نتیجه را بسنجید.
مدت فایل ۲۱ ثانیه است.
پاسخ ها و راهنمای خودارزیابی
اگر هنوز شش تمرین را انجام نداده‌اید، فعلاً این بخش را نخوانید. ابتدا پاسخ یا اجرای خود را ثبت کنید؛ سپس با توضیح‌ها مقایسه کنید. در تمرین‌های خلاقانه، جواب نمونه تنها پاسخ ممکن نیست.
پاسخ تمرین ۱
چهار شروع روی ضرب‌های ۱، ۳، ۵ و ۷ داریم؛ جهت هر دو ضرب عوض می‌شود. اگر زود وارد می‌شوید، کشش‌ها را با شمارش بلند مرور کنید.
پاسخ تمرین ۲
هشت شروع و هفت تغییر جهت میان نت‌ها داریم؛ آخرین نت با آرشهٔ بالا است. معیار، شروع‌های منظم روی لا است، نه شباهت رنگ صدا.
پاسخ تمرین ۳
چهار نت و سه تعویض سیم داریم: ر روی ضرب‌های ۱ و ۵، لا روی ۳ و ۷. صدای هم‌زمان دو سیم، نیازمند مرور آرام انتقال است.
پاسخ تمرین ۴
شش شروع و سکوت در ضرب‌های ۳ و ۷ داریم. نت ضرب ۴ پایین و نت ضرب ۵ بالا است. توالی جهت‌ها را جدا مرور کنید.
پاسخ تمرین ۵
شش حرکت داریم؛ دو حرکت کوتاه و یک حرکت دوضربی، سپس همین الگو روی لا. برای کشش بلند از ابتدا فضای کافی در دامنهٔ راحت بگذارید.
پاسخ تمرین ۶
شروع‌ها روی ضرب‌های ۱، ۳، ۴، ۵، ۶ و ۷ هستند. شش حرکت متناوب داریم؛ آخرین نت دو ضرب است. هدف، دو اجرای منظم و راحت است.
نقشه زمانی نمونه ها
نقشهٔ زمانی هر شش فایل پس از پاسخ‌ها آمده است. محور افقی ثانیه از ابتدای فایل است و هر خط محل و مدت یک نت را نشان می‌دهد؛ ضرب‌های راهنما نمایش داده نشده‌اند. فاصلهٔ عمودی ردیف‌ها فقط ترتیب ارتفاع را نشان می‌دهد و اندازهٔ فاصلهٔ موسیقایی نیست. این تصویر حامل یا انگشت‌گذاری نیست. C یعنی دو، D ر، E می، F فا، G سل، A لا و B سی؛ عدد اکتاو را نشان می‌دهد. علامت # یعنی دیز، b یعنی بمل و +50c و −50c یعنی پنجاه سنت بالاتر یا پایین‌تر از نت نوشته‌شده. برای خوانایی، در نمودارهای شلوغ برچسب برخی ردیف‌ها حذف شده است. جزئیات اجرا و پاسخ درست در متن ملاک‌اند.
پس از تمرین
ورود روی ضرب، طول نت و انتخاب تک‌سیم را جدا بررسی کنید. برای علت صدای خشن یا ناراحتی بدن از مدرس کمک بگیرید. بخش دشوار را چهارضربی تمرین کنید؛ با افزایش سرعت یا ادامه‌دادن همراه تنش جبران نکنید.
درباره صداها و منابع
تمرین‌ها و نمودارهای این مقاله برای همین مجموعه تألیف شده‌اند. همهٔ نمونه‌های صوتی با تولید رایانه‌ایِ موج سینوسی ساخته شده‌اند و ضبط ساز واقعی یا صدای خواننده نیستند. این صداها فقط راهنمای ارتفاع، زمان‌بندی یا تفاوت دامنه‌اند و شیوهٔ فیزیکی نوازندگی یا آواز را نشان نمی‌دهند. مبنای فرکانس لا۴ برابر ۴۴۰ هرتز است. به‌جز نمونه‌های تغییر ریزپرده‌ای که صریحاً توضیح داده شده‌اند، نت‌ها در کوک دوازده نیم‌پردهٔ مساوی‌اند.
Yamaha: آشنایی با آرشه‌کشی ویولن؛ الگوهای این درس تألیفی‌اند