شناخت فاصله شنیداری با شش تمرین
فاصلهٔ شنیداری، رابطهٔ ارتفاع دو صداست. در این شش تمرین ابتدا تفاوت‌های آشکار را می‌شنوید و بعد فاصله‌های نزدیک‌تر را مقایسه می‌کنید. نت‌ها پشت سر هم پخش می‌شوند؛ این مقاله دربارهٔ فاصلهٔ ملودیک است، نه دو نت هم‌زمان.
فاصلهٔ شنیداری، رابطهٔ ارتفاع دو صداست. در این شش تمرین ابتدا تفاوت‌های آشکار را می‌شنوید و بعد فاصله‌های نزدیک‌تر را مقایسه می‌کنید. نت‌ها پشت سر هم پخش می‌شوند؛ این مقاله دربارهٔ فاصلهٔ ملودیک است، نه دو نت هم‌زمان.
پیش از شروع
برای این درس در کوک دوازده نیم‌پردهٔ مساوی، دوم کوچک یک نیم‌پرده، دوم بزرگ دو، سوم کوچک سه، سوم بزرگ چهار، چهارم درست پنج و پنجم درست هفت نیم‌پرده است. هم‌صدا صفر و اکتاو درست دوازده نیم‌پرده فاصله دارد. نام کامل فاصله را بنویسید؛ «سوم» به‌تنهایی کوچک یا بزرگ بودن را مشخص نمی‌کند. نام‌ها در این درس مطابق نت‌نویسیِ پاسخ انتخاب شده‌اند؛ صدای تنها همیشه نام‌گذاریِ هم‌صدای نظری را مشخص نمی‌کند.
روش تمرین
هر فایل چند جفت دارد. در هر جفت، نت اول و سپس نت دوم را می‌شنوید؛ بین دو نت نیم ثانیه و بین جفت‌ها دو ثانیه سکوت است. برای هر جفت یک پاسخ بنویسید. رنگ صدا، دامنه و کشش یکسان‌اند، اما نت شروع جفت‌ها عوض می‌شود تا فقط یک نت ثابت را حفظ نکنید. اگر تازه شروع کرده‌اید، هر روز یک یا دو تمرین کافی است؛ این مجموعه آزمون سرعت نیست. برای انتخاب مرحله‌های بعد و بررسی علت خطاها، راهنمای تشخیص فاصله‌های موسیقایی با گوش را بخوانید.
دکمهٔ پخش هر نمونه زیر تمرین خودش است.
تمرین ۱ هم صدا یا اکتاو
سه جفت می‌شنوید. برای هرکدام انتخاب کنید: هم‌صدا یا اکتاو درست رو به بالا. در اکتاو، دو نت نام پایهٔ مشترک دارند ولی ارتفاعشان یکسان نیست.
مدت حدود ۱۱ ثانیه
تمرین ۲ دوم بزرگ یا پنجم درست
در سه جفتِ رو به بالا انتخاب کنید: دوم بزرگ یا پنجم درست. فعلاً یک حرکت کوچک را از پرش بزرگ‌تر جدا می‌کنید. اگر کمک می‌کند، دو نت را آرام زمزمه کنید.
مدت حدود ۱۱ ثانیه
تمرین ۳ دوم کوچک یا دوم بزرگ
برای سه جفت رو به بالا انتخاب کنید: دوم کوچک یا دوم بزرگ. هر دو فاصله کوچک‌اند، اما دوم بزرگ یک نیم‌پرده بازتر است. پاسخ را پیش از دیدن نام نت‌ها ثبت کنید.
مدت حدود ۱۱ ثانیه
تمرین ۴ سوم کوچک یا سوم بزرگ
سه جفت رو به بالا دارید. بین سوم کوچک و سوم بزرگ انتخاب کنید. به اندازهٔ بازشدن فاصله توجه کنید؛ توصیف‌هایی مثل شاد و غمگین به‌تنهایی پاسخ قابل اتکایی برای دو نت نیستند.
مدت حدود ۱۱ ثانیه
تمرین ۵ چهارم و پنجم رو به پایین
این بار هر سه جفت نزولی‌اند. انتخاب کنید: چهارم درست رو به پایین یا پنجم درست رو به پایین. جهت پایین‌رفتن، کیفیت «درست» را به «کوچک» تبدیل نمی‌کند.
مدت حدود ۱۱ ثانیه
تمرین ۶ مرور شش فاصله با جهت های مختلف
شش جفت می‌شنوید. برای هر جفت، نام کامل فاصله و جهت بالا یا پایین را بنویسید. گزینه‌ها دوم کوچک، دوم بزرگ، سوم کوچک، سوم بزرگ، چهارم درست و پنجم درست‌اند. ترتیب گزینه‌ها راهنمای ترتیب پاسخ‌ها نیست.
مدت حدود ۲۳ ثانیه
پاسخ ها و مقایسه پس از شنیدن
اگر هنوز سؤال‌ها را انجام نداده‌اید، فعلاً این بخش را نخوانید. ابتدا پاسخ خود را ثبت کنید و سپس با توضیح‌ها مقایسه کنید.
پاسخ تمرین ۱
به‌ترتیب اکتاو درست رو به بالا، هم‌صدا، اکتاو درست رو به بالا. نت‌ها دو۴ و دو۵، ر۴ و ر۴، فا۳ و فا۴ هستند؛ اندازه‌ها ۱۲، صفر و ۱۲ نیم‌پرده‌اند.
پاسخ تمرین ۲
دوم بزرگ، پنجم درست، دوم بزرگ. نت‌ها ر۴ و می۴، دو۴ و سل۴، فا۴ و سل۴ هستند؛ اندازه‌ها ۲، ۷ و ۲ نیم‌پرده‌اند. تغییر نت شروع، نام فاصله را عوض نمی‌کند.
پاسخ تمرین ۳
دوم کوچک، دوم بزرگ، دوم کوچک. نت‌ها می۴ و فا۴، سل۴ و لا۴، سی۳ و دو۴ هستند؛ اندازه‌ها ۱، ۲ و ۱ نیم‌پرده‌اند. در این نمونه‌ها می تا فا و سی تا دو نیم‌پرده‌اند.
پاسخ تمرین ۴
سوم بزرگ، سوم کوچک، سوم بزرگ. نت‌ها دو۴ و می۴، ر۴ و فا۴، فا۴ و لا۴ هستند؛ اندازه‌ها ۴، ۳ و ۴ نیم‌پرده‌اند. سوم بزرگ یک نیم‌پرده از سوم کوچک بازتر است.
پاسخ تمرین ۵
پنجم درست رو به پایین، چهارم درست رو به پایین، پنجم درست رو به پایین. نت‌ها سل۴ و دو۴، فا۴ و دو۴، لا۴ و ر۴ هستند؛ اندازه‌ها ۷، ۵ و ۷ نیم‌پرده‌اند.
پاسخ تمرین ۶
۱ سوم کوچک رو به بالا: می۴ تا سل۴، ۳ نیم‌پرده. ۲ پنجم درست رو به پایین: می۴ تا لا۳، ۷ نیم‌پرده. ۳ دوم بزرگ رو به بالا: لا۳ تا سی۳، ۲ نیم‌پرده. ۴ چهارم درست رو به بالا: ر۴ تا سل۴، ۵ نیم‌پرده. ۵ دوم کوچک رو به پایین: فا۴ تا می۴، ۱ نیم‌پرده. ۶ سوم بزرگ رو به پایین: لا۴ تا فا۴، ۴ نیم‌پرده.
پس از تمرین
برای ۱۵ جفتِ پنج تمرین نخست، هر نام درست یک امتیاز بدهید. در شش جفتِ تمرین آخر، نام فاصله و جهت را جدا ثبت کنید: شش امتیاز نام و شش امتیاز جهت. این تقسیم کمک می‌کند بفهمید مشکل در جهت است یا اندازهٔ فاصله؛ معیار استاندارد قبولی نیست. ابتدا جفت اشتباه را همراه نمونه بخوانید، بعد فایل را ببندید و دوباره از حافظه امتحان کنید.
درباره صداها و منابع
این تمرین‌ها و نمودارها برای همین مجموعه تألیف شده‌اند. صداها با تولید رایانه‌ایِ موج ساخته شده‌اند و اجرای ساز واقعی یا صدای خواننده نیستند. نت‌های استاندارد بر پایهٔ لا۴ برابر ۴۴۰ هرتز و کوک مساوی ساخته شده‌اند. نمونهٔ رنگ صدا در مقالهٔ ۱۶ فرکانس پایهٔ ۳۳۰ هرتز دارد. فایل‌های منبعِ صدا و مشخصات تولید برای بازبینی نگه‌داری شده‌اند.
Open Music Theory دربارهٔ نام و کیفیت فاصله‌ها
دانشگاه نیوساوث‌ولز دربارهٔ کوک مساوی و فرکانس نت‌ها
نقشهٔ پاسخ‌ها از چپ به راست خوانده می‌شود. در هر خانه خط از نت اول به نت دوم می‌رود؛ جهت خط حرکت را نشان می‌دهد و عدد کنار آن اندازه را برحسب نیم‌پرده. P یعنی درست، M بزرگ و m کوچک است. برای نمونه P5 پنجم درست و m3 سوم کوچک است. پاسخ لفظی کامل هر تمرین در بالا آمده است. در گوشی می‌توانید تصویر را افقی جابه‌جا یا بزرگ‌نمایی کنید.