نت خوانی در کلید سل با شش تمرین شنیداری
با شش تمرین تصویری، جای نت‌های دو، ر، می، فا و سل در کلید سل را یاد بگیرید و نام نت‌ها را با ضرب ثابت تمرین کنید.
تمرین‌های مقدماتی موسیقی · درس ۱
اگر با دیدن پنج خط حامل نمی‌دانید از کجا شروع کنید، این شش تمرین برای شماست. قرار است جای پنج نت دو، ر، می، فا و سل را بشناسید و نامشان را با ضرب ثابت بخوانید. فعلاً سرعت مهم نیست؛ هدف این است که چشم شما میان شکل نت و نام آن ارتباط بسازد. برای این مرحله لازم نیست صدای شما دقیقاً هم‌ارتفاع نمونه باشد.
پیش از شروع
کلید سل را در ابتدای هر خط می‌بینید. خط دوم حامل از پایین، جای نت سل است؛ خط اول، می و فاصلهٔ میان آن دو، فا است. ر درست زیر خط اول قرار دارد و دو روی یک خط کوتاه اضافه زیر حامل نوشته می‌شود. با حرکت یک پله در نام نت‌ها، جای نت هم از خط به فاصله یا از فاصله به خط می‌رود. در این مقاله همهٔ نت‌ها سیاه و هر کدام یک ضرب‌اند. برای فهم اینکه کلید چگونه نام نت‌های حامل را مشخص می‌کند، مقالهٔ آشنایی با نقش کلید سل و فا را بخوانید.
روش تمرین
ابتدا بدون صوت، با انگشت نت‌ها را از چپ به راست دنبال کنید و نامشان را بگویید. سپس صوت را پخش کنید و پس از چهار ضرب آماده‌سازی، همراه نمونه بخوانید. بار سوم دوباره بدون صوت بخوانید. اگر جایی مکث کردید، همان دو نت را جدا تمرین کنید.
هر فایل با چهار صدای کوتاهِ آماده‌سازی آغاز می‌شود؛ بعد از آن دو میزان تمرین را می‌شنوید. سرعت ۷۲ ضرب در دقیقه است و هر سیاه یک ضرب دارد. پس از شروع ملودی، کلیک همراه پخش نمی‌شود. صداها نمونهٔ سازیِ تولیدشده‌اند و خواننده یا تلفظ نام نت ندارند. نت‌ها را از چپ به راست بخوانید.
تمرین ۱ دو و ر
ابتدا خط اضافهٔ دو را پیدا کنید. ر درست بالای آن و زیر خط اول حامل است. فقط نام‌ها را با صدای معمولی و منظم بگویید؛ با هر نت تازه، انگشت را یک جای مشخص جلو ببرید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۲ دو ر می
می روی پایین‌ترین خط حامل قرار دارد. در این تمرین به سه جای پی‌درپی نگاه کنید. پیش از پخش صوت، مسیر بالا رفتن و پایین آمدن نت‌ها را با انگشت در هوا نشان دهید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۳ می و فا
فا در اولین فاصلهٔ حامل از پایین نوشته می‌شود. تفاوت نت روی خط و نت میان دو خط را ببینید. تکرار یک نام به معنای جابه‌جایی نیست؛ در نت‌های تکراری انگشت همچنان به نت بعدی می‌رود.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۴ جای سل
سل روی خط دوم از پایین است. نخست همهٔ سل‌ها را پیدا کنید، بعد خط را از ابتدا بخوانید. می، فا و سل سه جای پشت سر هم دارند؛ نت‌های پایین‌تر را هم با همین منطق دنبال کنید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۵ خواندن رو به پایین
این بار از سل شروع می‌کنید. برای خواندن مسیر نزولی لازم نیست نام‌ها را هر بار از دو بشمارید. چهار نت اول را جدا مرور کنید و بعد تمام خط را با همان سرعت بخوانید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۶ ترکیب پنج نت
در این خط چند نت همسایه نیستند. پیش از شروع جای هر نت را مستقل شناسایی کنید. اگر نام نت را درست می‌دانید اما با صوت جا می‌مانید، یک بار خط را آهسته و بدون همراهی بخوانید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
پس از تمرین
وقتی هر شش خط را دو بار پشت سر هم بدون گم‌کردن جای نت‌ها خواندید، به مقالهٔ ریتم بروید. اگر هنوز نام یک نت دیر به یادتان می‌آید، جای آن را از نزدیک‌ترین نت آشنا پیدا کنید؛ لازم نیست هر بار از دو شروع کنید.