آشنایی با لا مینور طبیعی در شش تمرین سلفژ

با شش تمرین سلفژ، نتها و حرکت ملودی در لا مینور طبیعی را بشناسید و تفاوت مرکز گام با دو ماژور را بشنوید.
تمرینهای موسیقی برای هنرجویان · درس ۱۴
دو ماژور و لا مینور طبیعی از نام نتهای یکسان استفاده میکنند، اما نقطهٔ اتکای آنها یکسان نیست. در این درس لا را بهعنوان نت پایه میشنوید و جملهها را با توجه به آن میخوانید. قرار نیست هر ملودی مینور را صرفاً غمگین بدانیم؛ هدف، شنیدن رابطهٔ نتها و خواندن دقیق گامی است که هیچ دیز یا بملی ندارد. برای جدا کردن ساختار گام از برداشت احساسی، مقالهٔ تفاوت ماژور و مینور فراتر از شاد و غمگین را بخوانید.
پیش از شروع
گام لا مینور طبیعی به ترتیب لا، سی، دو، ر، می، فا، سل و لا است. نیمپردهها میان سی و دو و میان می و فا قرار دارند؛ بقیهٔ حرکتهای پلهایِ گام یک پردهاند. سرکلید آن مانند دو ماژور خالی است، اما مرکز گام لا است. در همهٔ تمرینهای این مقاله سل طبیعی میماند، هم در مسیر بالا و هم پایین. سل دیز به شکل دیگری از مینور مربوط میشود و در این درس کاربرد ندارد. همهٔ نتها در کلید سل نوشته شدهاند و میزانها ۴/۴ هستند.
روش تمرین
ابتدا نت لا را از نمونه بگیرید و چند بار لا سی دو سی لا بخوانید. سپس پیش از هر اجرا ریتم را جدا بررسی کنید. فایلها با چهار ضرب آمادهسازی شروع میشوند؛ سرعت سیاه برابر ۷۲ است و صداها با رایانه تولید شدهاند، نه با صدای خواننده. محدودهٔ گام کامل از لا تا لای یک اکتاو بالاتر است. اگر برای صدایتان بالا بود، همهٔ نتها را یک اکتاو پایینتر اجرا کنید؛ فقط نت دشوار را جداگانه جابهجا نکنید.
هر فایل با چهار صدای کوتاه آمادهسازی آغاز میشود؛ بعد از آن دو میزان تمرین را میشنوید. سرعت ۷۲ ضرب اصلی در دقیقه است و هر سیاه یک ضرب اصلی دارد. پس از شروع تمرین، کلیک همراه پخش نمیشود. صداها نمونهٔ سازی تولیدشدهاند و خواننده یا تلفظ نام نت ندارند. نتها را از چپ به راست بخوانید.
در گوشی، تصویر نت را به طرفین بکشید تا تمام میزانها را ببینید. نام هر تمرین در فهرست زیر قابل انتخاب است.
تمرین ۱ · تمرین ۲ · تمرین ۳ · تمرین ۴ · تمرین ۵ · تمرین ۶
تمرین ۱ شناخت لا، سی و دو
میزان نخست لا، سی، دو و سی است؛ با دو حرکت پلهای به دو میرسید و یک پله برمیگردید. در میزان دوم دو نت لای سفید دارید و هر کدام دو ضرب طول میکشند. رابطهٔ لا و دو را بشنوید و برای دوِ بالاتر، صدایتان را بدون فشار در جای درست قرار دهید.

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آمادهسازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۲ پنج نت آغاز گام
از لا تا ر، چهار سیاهِ رو به بالا بخوانید. میزان دوم با می آغاز میشود، از ر و دو پایین میآید و با پرش دو به لا تمام میشود. پیش از اجرای کامل، لا سی دو ر می را آرام مرور کنید و جای نیمپردهٔ سی تا دو را بشنوید.

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آمادهسازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۳ فا و سل طبیعی
میزان نخست می، فا، سل و فا است؛ می تا فا نیمپرده و فا تا سل یک پرده فاصله دارد. در میزان دوم می ر دو لا را بخوانید. سل را برای رسیدن به نت بعدی بالا نبرید؛ در این تمرین، نت بعد از سل دوباره فا است و هر دو طبیعیاند.

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آمادهسازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۴ گام کامل رو به بالا
هر نت یک سیاه است و از لا تا لای بالاتر، یک اکتاو کامل را میخوانید. میزان اول لا سی دو ر و میزان دوم می فا سل لا است. فاصلهٔ سل تا لای آخر یک پرده میماند؛ آن را با نیمپردهٔ پایان گام ماژور یکسان نخوانید.

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آمادهسازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۵ گام کامل رو به پایین
از لای بالا به سل، فا و می پایین بیایید؛ میزان دوم ر دو سی لا است. نتهای گام طبیعی در رفت و برگشت تغییر نمیکنند. اگر در خواندن لای آغاز راحت نیستید، کل خط را پایینتر بخوانید و برای بررسی دقت، لاهای ابتدا و انتها را با فاصلهٔ یک اکتاو مقایسه کنید.

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آمادهسازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۶ پرش، چنگ و سکوت در مینور
لا و دو، دو چنگِ ضرب نخستاند؛ می روی ضرب دوم میآید، ضرب سوم سکوت است و ر روی ضرب چهار خوانده میشود. میزان دوم با دو و سی به لای سفید میرسد. نخست پرشهای لا به دو و دو به می را آهسته بخوانید، سپس آنها را در زمان نوشتهشده جا دهید.

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آمادهسازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
پس از تمرین
پس از اجرای تمرینها، لا می دو می لا را آزاد و آهسته بخوانید تا نت پایه در گوش بماند. سپس یکی از خطها را بدون نمونه تکرار و با فایل مقایسه کنید. اگر سل را ناخودآگاه بالا میبرید، بخش می فا سل را دوباره مرور کنید. در این مرحله دقت در نتهای طبیعی و پایان منظم، مهمتر از سرعت یا تغییر حالت بیان است.