درک ضرب و ریتم با شش تمرین ساده
با شش تمرین ساده، کشش سیاه، سفید، گرد و چنگ و سکوت سیاه را بشناسید و حفظ ضرب ثابت را تمرین کنید.
تمرین‌های مقدماتی موسیقی · درس ۲
ریتم فقط تند و کند زدن نیست. باید بدانیم هر صدا چه زمانی شروع می‌شود، چقدر می‌ماند و سکوت کجا قرار دارد. در این مقاله با یک نت ثابت تمرین می‌کنید تا تغییر ارتفاع صدا حواس شما را از زمان‌بندی پرت نکند. می‌توانید نشسته و با ضربهٔ آرام انگشت روی پا تمرین کنید.
پیش از شروع
در میزان چهارضربی این تمرین‌ها، سیاه یک ضرب، سفید دو ضرب و گرد چهار ضرب طول می‌کشد. چنگ نیم‌ضرب است؛ دو چنگ در زمان یک سیاه جا می‌گیرند. سکوت سیاه هم یک ضرب زمان می‌گیرد، اما صدا ندارد. ضرب ثابت زیر همهٔ این کشش‌ها ادامه دارد. همهٔ نت‌های نمونه دو هستند؛ بلندی و زیر و بمی صدا موضوع این درس نیست. برای روشن‌تر شدن تفاوت ضرب، ریتم و میزان، راهنمای پیدا کردن ضرب و گروه‌بندی آن با گوش را بخوانید.
روش تمرین
پا یا یک دست را آرام و یکنواخت روی چهار ضرب نگه دارید. با صدا هجا‌ی «تا» را فقط در آغاز هر نت بگویید و به اندازهٔ کشش نوشته‌شده ادامه دهید. برای سکوت، هجا نگویید ولی ضرب را نگه دارید. اگر دست می‌زنید، فقط شروع نت را با دست نشان دهید؛ دست‌زدن کشش بلند را نگه نمی‌دارد.
هر فایل با چهار صدای کوتاهِ آماده‌سازی آغاز می‌شود؛ بعد از آن دو میزان تمرین را می‌شنوید. سرعت ۷۲ ضرب در دقیقه است و هر سیاه یک ضرب دارد. پس از شروع ملودی، کلیک همراه پخش نمی‌شود. صداها نمونهٔ سازیِ تولیدشده‌اند و خواننده یا تلفظ نام نت ندارند. نت‌ها را از چپ به راست بخوانید.
در گوشی، تصویر نت را به طرفین بکشید تا تمام میزان‌ها را ببینید. نام هر تمرین در فهرست زیر قابل انتخاب است.
تمرین ۱ · تمرین ۲ · تمرین ۳ · تمرین ۴ · تمرین ۵ · تمرین ۶
تمرین ۱ چهار ضرب برابر
در هر میزان چهار سیاه می‌بینید. روی هر شماره یک بار «تا» بگویید. شروع میزان دوم باید درست روی ضرب بعدی باشد؛ خط میزان علامت توقف نیست.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۲ صداهای دوضربی
هر سفید را دو ضرب نگه دارید: یک نت روی شمارهٔ یک آغاز می‌شود و نت بعدی روی سه. در میزان دوم، دو سیاه و یک سفید دارید. هنگام کشیدن سفید، نبض دست یا پا را قطع نکنید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۳ یک صدای چهارضربی
گرد میزان اول تمام چهار ضرب را می‌گیرد. یک بار «تا» را آغاز کنید و تا پایان ضرب چهار ادامه دهید. سپس در میزان دوم دو سفید بخوانید. نمونه را گوش کنید و طول این سه صدا را مقایسه کنید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۴ دو چنگ در یک ضرب
برای همهٔ ضرب‌ها «یک و دو و سه و چهار و» بشمارید. در میزان اول، روی یک و «و» پس از آن دو چنگ داریم؛ سپس سه سیاه. در میزان دوم این جفت چنگ روی ضرب دوم قرار می‌گیرد.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۵ ضرب بی‌صدا
علامت سکوت سیاه یعنی یک ضرب بدون صدا. در میزان اول ضرب دوم و در میزان دوم ضرب چهارم ساکت‌اند. اگر ضربتان در سکوت گم شد، شماره‌ها را در ذهن ادامه دهید و فقط هجا را قطع کنید.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
تمرین ۶ ریتم ترکیبی
پیش از اجرا، میزان اول را «نیم، نیم، یک، دو» و میزان دوم را «سکوت یک، نیم، نیم، دو» تحلیل کنید. بعد شمارش را کنار بگذارید و با ضرب ثابت اجرا کنید. سفید آخر باید دو ضرب کامل زمان داشته باشد.
سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست
چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.
پس از تمرین
پیشرفت را با حفظ ضرب در سکوت‌ها بسنجید. اگر هنگام رسیدن به چنگ‌ها سرعت ضربتان بیشتر می‌شود، به تمرین چهار برگردید و تقسیم هر ضرب به دو نیمه را آرام تکرار کنید. پس از اجرای روان تمرین آخر، آماده‌اید همین ریتم‌ها را با ملودی همراه کنید.