مدت زمان یادگیری نی چقدر است؟

آیا یادگیری نی سخت است ؟

مدت زمان یادگیری نی به عواملی مختلف بستگی دارد که به تشریح مهمترین آنها در این مقاله خواهیم پرداخت . ساز نی از دسته سازهای بادی است که قدمت بسیاری داشته و صدای روح نواز و سوزناک این ساز زیبای ایرانی علاقه مندان فراوانی دارد . این ساز خوش صدا که در اغلب نقاط ایران از آن استفاده می شود ، برای همراهی با ارکستر ، گروه نوازی و تک نوازی های جذاب استفاده می شود . نی هفت بند از گیاه نی ساخته می شود و طوری آنرا برش می دهند که از سر تا ته ساز شامل هفت بند شود .

یادگیری هر سازی سختی ها و پیچیدگی های خودش را دارد . اما در مقام مقایسه ی خیلی کلی می توان گفت یادگیری نی مانند اُبوا ، کلارینت یا ترومبون ، نسبتاً دشوار تر از مابقی سازها است . چرا ؟

به طور مثال می توان تار و سه تار و یا گیتار را با انگشت گذاری و زخمه و مضراب زدن به راحتی بصدا درآورد . یا برای صدا گرفتن از سازهایی همچون پیانو و کیبورد به دلیل داشتن کلاویه کافیست انگشت را بر روی کلاویه بفشاریم. اما فقط برای صدا درآوردن از نی ، اُبوا و غالب سازهای بادی زبانه دار یا بدون زبانه تعداد جلساتی لازم است تا هنرجو به این توانایی برسد .

چنانچه هنرجو به صورت معمول تمرینات خواسته شده را به دقت پیش ببرد ، در مدت زمان مشخصی ، می تواند صدای قابل قبولی از نی گرفته و انگشت گذاری های صحیح را آموزش ببیند .

مشخص کردن هدف از یادگیری نی

یکی از مهمترین نکات تاثیر گذار در مدت زمان یادگیری نی ، که می توان به آن اشاره کرد ، مشخص بودن هدف هنرجو از یادگیری نی است . در زیر ، 5 مورد از برجسته ترین اهدافی که علاقه مندان یادگیری نی احتمالا به آن توجه دارند را آورده ایم :

• احتمال دارد قصد هنرجو از یادگیری نی ، تجربه ی یادگیری یک ساز بادی و به عنوان سازِ دومِ خود باشد .
• شاید قصد هنرجو از یادگیری نی ، برگزیدن این ساز به عنوان یک ساز اول و تخصصی باشد .
• برخی هنرجویان علی الخصوص میانسالان و جوان تر ها بیشتر دوست دارند نی را برای همراهی با یک نوازنده یا خواننده ی خانوادگی یا دوستِ خود یاد بگیرند و اصطلاحا خیلی دِلی به آموزش و یادگیری نی علاقه مند هستند تا آکادمیک .
• علاقه مندانی هم هستند که نی را به عنوان یک ساز سنتی ایران و برای خودشان یاد می گیرند .
• برخی دیگر از هنرجویان هم در سنین مختلف همچنان دوست دارند به صورت حرفه ای نوازنده ی این ساز باشند و وارد گروه نوازی های حرفه ای شده و خود را بر روی استیج و اجرای کنسرت ببینند .

در هر حال ، نکات آموزشی و پایه ای هر کدام از اهداف بالا در شروع و ترم های اول و دوم تقریبا یکسان هستند . اما در ادامه ی راه ، قطعاً کسی که نی را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرده است ، تکنیک ها و قطعات پیچیده ، آموزش موسیقی ردیف دستگاهی و متد های آموزشی دیگری هم برای تمرین و یادگیری پیش روی خود می بیند .

همه ی اینها هدف های مختلفی است که در مدت زمان یادگیری نی بسیار تاثیر گذار است و حتی شیوه ی آموزش استاد را تعیین می کند . بعد از تعیین هدف است که هنرجو می تواند استاد نی خودش را کاملا هوشمندانه انتخاب کند . حتی در خرید نی نیز کاملا اقتصادی عمل نماید .

مدت زمان یادگیری نی با اهداف متفاوت هر هنرجو

مدت زمان یادگیری نی در شرایط سنی و اهداف مختلف ، کاملا متفاوت است که به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد :

• چنانچه هنرجو قصد داشته باشد نی را به عنوان یک ساز تخصصی و به صورت اصولی یاد بگیرد و به عنوان یک نوازنده ی حرفه ای در آینده شناخته شود . قطعاً باید پایه ی آموزشی و تئوریک قوی تری داشته باشد و اگر از قبل هم با تئوری موسیقی و نت خوانی آشنا نباشد ، حداقل دو ترم استاندارد ( حدود 6 ماه و هفته ای یک جلسه 30 دقیقه ای ) زمان خواهد برد تا صدای درستی از نی در بیاورد و در انگشت گذاری صحیح تسلطی اولیه پیدا کند و قطعات ساده و ابتدایی تر ، اما اصولی و صحیح را بنوازد . این هنرجویان در صورت آموزش و تمرینات مداوم ، قادر خواهند بود پس از مدت زمان 3 تا 4 سال یادگیری نی ، به عنوان یک نوازنده ، قطعاتی از موسیقی ردیف دستگاهی ایران و یا قطعات شناخته شده ی موجود در کتاب های آموزشی را با تسلط خوبی اجرا کنند .
• اگر هدف هنرجو از یادگیری نی ، نواختن این ساز با دوستان و اقوام و حتی سرگرم شدن و لذت بردن باشد ، نکات تئوری مثل نواختن بیش از حد از روی نت ها و آموزش بر اساس متدهای آموزشی رایج را کمتر خواهد داشت و جلسات او بیشتر به نی نوازی ، تدریس تکنیک های تنفس صحیح و انگشت گذاری و یادگیری قطعات شناخته شده و مورد علاقه خواهد گذشت . در اینصورت این دسته از هنرجویان معمولا ظرف مدت یک تا دوسال قادر خواهند بود برخی قطعات ساده را بنوازند و لذت ببرند . اغلب این علاقه مندان بیش از دو سال در کلاس های آموزشی شرکت نمی کنند و با آنچه در این دو سال یاد گرفته اند زندگی خواهند کرد .
• کسانی هم هستند که موسیقی می دانند . یعنی قبلا ساز دیگری نواخته اند و حالا دوست دارند یک ساز آرشه ای را هم در کنار آن بنوازند . خُب حتما تا الان با نُت خوانی ، ریتم خوانی و تئوری موسیقی آشنا شده اند . پس استاد بیشترین زمان آموزش را به یاد دادن تکنیک های نوازندگی و اصول تخصصی نی نوازی و تمرین قطعات ساده تا پیچیده اختصاص خواهد داد . این دسته از هنرجویان هم به خاطر پیشینه ی آموزشی خود معمولا در یکسال می توانند اصولی و پایه ای قطعات ساده و ابتدایی را یاد بگیرند و نوازندگی کنند . بر اساس مدت زمانِ تمرین و پیگیری ، این علاقه مندان ، ظرف مدت 7 تا 8 ترم ( حدود 2 سال ) می توانند به یک نوازنده ی معمولی نی تبدیل شوند .
• کودکان بین سنین 6 تا 9 سال که آموزش نی را شروع می کنند با هر هدفی که باشد اصول آموزشی برایشان معمولا در نظر گرفته می شود . حداقل 4 ترم ( حدود یکسال ) زمان می برد تا کودک ، ذخیره نفس ، دمیدن صحیح در ساز و در آوردن صدا از نی را به همراه اجرای قطعات ساده ، جذاب و کوتاه با انگشت گذاری درست ، انجام بدهد . حتی با سازی دیگر دو نوازی یا گروه نوازی داشته باشد . یادگیری در کودکان بسیار سریعتر از بزرگسالانِ مبتدی است . پس توقع می رود یک کودکِ مبتدی ، 3 تا 4 سال پس از شروع آموزش به یک نوازنده ی نی با قابلیت اجرای قطعات نسبتاً نیمه سخت با ملودی های آشنا و کودکانه تر تبدیل شود .

عوامل مهم دیگری هم هست که در مدت زمان یادگیری نی بسیار موثر است . از جمله :

• عشق و علاقه ی هنرجو به یادگیری نی
• شرایط سنی و دغدغه های فکری و مشغله های کاری
• مدت زمان تمرین و وقت گذاشتن منظم برای یادگیری در طول روز
• گوش کردن مداوم به قطعات مختلف اساتید برتر نی نوازی
• دیدن ویدئوهای اجرای اساتید برتر نی نوازی ، چه در گروه و چه تک نوازی
• پیگیری آموزش های جانبی مثل سلفژ و تئوری موسیقی
• انتخاب درست استاد نی بر اساس خواسته و هدف هنرجو ( ساز نی از جمله سازهای سخت برای یادگیری است ، اگر این مورد ، خصوصاً در کودکان درست انجام نشود امکان اینکه برای همیشه موسیقی توسط هنرجو کنار گذاشته شود بسیار زیاد است )

این آموزش ها می تواند حضوری و یا آنلاین ، اما با یک استاد کاربلد و با تجربه پیگیری شود . برای یافتن جزئیات بیشتر در مورد اساتید برتر آموزش نی و آموزش آنلاین این ساز مقاله ی : آموزش آنلاین نی + بهترین استاد نی را بخوانید .

چه سنی برای شروع آموزش نی مناسب است ؟

اول اینکه برای شروع یادگیری موسیقی هیچ سنی دیر نیست . ساز نی برای هر فیزیکی مناسب است . با توجه به کوک ها ، اندازه های نی متفاوت است .

آموزش نی را می توان از 6 تا 9 سالگی بصورت هدفمند و تخصصی با کودک شروع کرد . در این سنین حتماً باید آموزش ، توسط اساتید با تجربه ی کار با کودکان پیگیری شود . یادگیری نت ها ، ریتم خوانی ، آواخوانی ، ذخیره نفس ، دمیدن صحیح در ساز ، در آوردن صدا از نی و انگشت گذاری باید همزمان و با اجرای قطعات ساده و جذاب کودکانه همراه باشد . البته چنانچه کودکان پیش از شروع آموزشِ هر سازِ تخصصی همچون نی ، دوره ی اُرف مقدماتی و پیشرفته را گذرانده باشند ، یادگیری ساز تخصصی برایشان بسیار خوشایندتر است .

اینکه سن 6 سالگی مناسب شروع آموزش نی است یا 9 سالگی را همان مربیان موسیقی و دوره ی اُرف پس از پایان دوره می توانند تشخیص و به خانواده ی کودک اعلام کنند .

در سنین نوجوانی ، جوانی و میانسالی هم شروع آموزش و یادگیری نی ، هیچ عددِ سنی ندارد و فقط عشق و علاقه و انتخاب یکی از اهدافی که در بالا به آن اشاره کردیم برای شروع کافیست . اما میزان موفقیت و پیشرفت و اینکه مدت زمان یادگیری نی در شرایط سنی هر هنرجو چقدر است کاملا به شرایطی بستگی دارد که به آن اشاره کردیم .

آیا دوره و مدت زمان یادگیری نی پایان دارد ؟

وقتی که شما آموزش زبان انگلیسی را شروع می کنید امکان دارد در شش ماه اول یا یکسال ابتدایی بتوانید مکالمه کنید ، اما قطعاً برای ریزه کاری های زبان انگلیسی به وقت بسیار زیاد دیگری نیاز دارید .

پس شاید شما در یکسال بتوانید نی بنوازید ، اما یادگیری قطعات سخت تر و تکنیک های نوازندگی تخصصی و حتی ورود به شناخت و اجرای موسیقی ردیف دستگاهی ایران و قطعات محلی ، مقامی و اقوام ایران پایان ندارد و شما همواره می توانید بیاموزید و پیشرفت کنید .

البته در کنار این یادگیری های تخصصی و ادامه دار ، حتماً می توانید نوازندگی کنید ، اجرای صحنه ای داشته باشید ، در گروه های موسیقی حرفه ای عضو باشید و حتی ( با توجه به سطح توانایی ، معلومات و استعداد ) به تدریس مشغول شوید .

نتیجه گیری

ساز نی از جمله سازهای نسبتا سخت برای یادگیری ، علی الخصوص در اوایل دوره ی آموزشی است . مدت زمان یادگیری نی به هیچ عنوان عدد مشخصی ندارد و طبق شرایطی که در این مقاله گفته شد مثل سن هنرجو ، هدف هنرجو ، مدت زمان تمرین ، پیگیری و ممارست ، نظم در تمرین ، پیشینه ی آموزشی و ... این مدت زمان یادگیری متغیر خواهد بود .

فراموش نکنیم که در هر سنی که هستیم ، امکان شروع داریم ، فقط کافیست لزوم یادگیری موسیقی و اهمیت و تاثیر آن در زندگی را درک کرده باشیم و هدف مان را مشخص کنیم .