مدت زمان یادگیری دف چقدر است؟

آیا یادگیری دف سخت است ؟

مدت زمان یادگیری دف به عواملی مختلف بستگی دارد که به تشریح مهمترین آنها در این مقاله خواهیم پرداخت . ساز دف از دسته سازهای کوبه ای ایرانی است که علاقه مندان بسیاری دارد . این ساز خوش صدا و حماسی ، برای همراهی با ارکستر و گروه نوازی و حتی تک نوازی های جذاب هم استفاده می شود . این ساز را می توان به عنوان یکی از ابزارهای قدیمی آموزش ریتم با ساز در موسیقی ایرانی دانست .

یادگیری هر سازی سختی ها و پیچیدگی های خودش را دارد . اما در مقام مقایسه ی خیلی کلی می توان گفت یادگیری دف ، این ساز کوبه ای جذاب ، مانند تنبک ، نسبتاً آسانتر از مابقی سازها است . به طور مثال دف و تنبک سازهایی هستند که مثل سازهای دیگری چون سنتور و کمانچه و ... نیاز به کوک کردن ندارند . چنانچه هنرجو به صورت معمول تمرینات خواسته شده را به دقت پیش ببرد ، حتما در مدت زمان کوتاهی می تواند دف نوازی قابل قبولی داشته باشد و به سرعت پیشرفت کند .

مشخص کردن هدف از یادگیری دف

یکی از مهمترین نکات تاثیر گذار در مدت زمان یادگیری دف ، که می توان به آن اشاره کرد ، مشخص بودن هدف هنرجو از یادگیری دف است . در زیر ، 5 مورد از برجسته ترین اهدافی که علاقه مندان یادگیری دف احتمالا به آن توجه دارند را آورده ایم :

• احتمال دارد قصد هنرجو از یادگیری دف ، تجربه ی یادگیری یک ساز کوبه ای و ریتمیک و به عنوان سازِ دومِ خود باشد .
• شاید قصد هنرجو از یادگیری دف ، برگزیدن این ساز به عنوان یک ساز اول و تخصصی باشد .
• برخی هنرجویان علی الخصوص میانسالان و جوان تر ها بیشتر دوست دارند دف را برای همراهی با یک نوازنده خانوادگی یا دوستِ خود یاد بگیرند و اصطلاحا خیلی دِلی به آموزش و یادگیری دف علاقه مند هستند تا آکادمیک .
• علاقه مندانی هم هستند که دف را به عنوان یک ساز سرگرم کننده و برای خودشان یاد می گیرند .
• برخی دیگر از هنرجویان هم در سنین مختلف همچنان دوست دارند به صورت حرفه ای نوازنده ی این ساز باشند و وارد گروه نوازی های حرفه ای شده و خود را بر روی استیج و اجرای کنسرت ببینند .

در هر حال ، نکات آموزشی و پایه ای هر کدام از اهداف بالا در شروع و ترم های اول و دوم تقریبا یکسان هستند . اما در ادامه ی راه ، قطعاً کسی که دف را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرده است ، تکنیک ها و ریتم های پیچیده ی بسیار و متد های آموزشی دیگری هم برای تمرین و یادگیری پیش روی خود می بیند .

همه ی اینها هدف های مختلفی است که در مدت زمان یادگیری دف بسیار تاثیر گذار است و حتی شیوه ی آموزش استاد را تعیین می کند . بعد از تعیین هدف است که هنرجو می تواند استاد دف خودش را کاملا هوشمندانه انتخاب کند . حتی در خرید دف نیز کاملا اقتصادی عمل نماید .

مدت زمان یادگیری دف با اهداف متفاوت هر هنرجو

مدت زمان یادگیری دف در شرایط سنی و اهداف مختلف ، کاملا متفاوت است که به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد :

• چنانچه هنرجو قصد داشته باشد دف را به عنوان یک ساز تخصصی و به صورت اصولی یاد بگیرد و به عنوان یک نوازنده ی حرفه ای در آینده شناخته شود . قطعاً باید پایه ی آموزشی و تئوریک قوی تری داشته باشد و اگر از قبل هم با تئوری موسیقی و نت خوانی آشنا نباشد ، حداقل دو ترم استاندارد ( حدود 6 ماه و هفته ای یک جلسه 30 دقیقه ای ) زمان خواهد برد تا با دف ریتم های ساده و ابتدایی تر ، اما اصولی و صحیح را بنوازد . این هنرجویان در صورت آموزش و تمرینات مداوم ، قادر خواهند بود پس از مدت زمان 2 تا 3 سال یادگیری دف ، به عنوان یک نوازنده ی خوب ، با گروه های موسیقی هم رده ی خود به اجرا و همنوازی و حتی کنسرت بپردازند .
• اگر هدف هنرجو از یادگیری دف ، نواختن این ساز با دوستان و اقوام و حتی سرگرم شدن و لذت بردن باشد ، نکات تئوری مثل نواختن بیش از حد از روی نت ها و آموزش بر اساس متدهای آموزشی رایج را کمتر خواهد داشت و جلسات او بیشتر به دف نوازی ، تدریس تکنیک های دست و یادگیری ریتم های کاربردی و مورد علاقه خواهد گذشت . در اینصورت این دسته از هنرجویان معمولا ظرف مدت سه ماه قادر خواهند بود برخی ریتم های ساده را بنوازند و لذت ببرند . اغلب این علاقه مندان بیش از یکسال در کلاس های آموزشی شرکت نمی کنند و با آنچه در این یکسال یاد گرفته اند زندگی خواهند کرد .
• کسانی هم هستند که موسیقی می دانند . یعنی قبلا ساز دیگری نواخته اند و حالا دوست دارند یک ساز کوبه ای و در واقع ریتم محور را هم در کنار آن بنوازند . خُب حتما تا الان با نُت خوانی ، ریتم خوانی و تئوری موسیقی آشنا شده اند . پس استاد بیشترین زمان آموزش را به یاد دادن تکنیک های نوازندگی و اصول تخصصی دف نوازی و تمرین ریتم های ساده تا پیچیده و ترکیبی اختصاص خواهد داد . این دسته از هنرجویان هم به خاطر پیشینه ی آموزشی خود معمولا در یک ترم می توانند اصولی و پایه ای ریتم های ساده و ابتدایی را یاد بگیرند و نوازندگی کنند . بر اساس مدت زمانِ تمرین و پیگیری ، این علاقه مندان ، ظرف مدت 7 تا 8 ترم ( حدود 2 سال ) می توانند به یک نوازنده ی حرفه ای دف تبدیل شوند .
• کودکان بین سنین 5 تا 9 سال که آموزش دف را شروع می کنند با هر هدفی که باشد اصول آموزشی برایشان معمولا در نظر گرفته می شود و حداقل 4 ترم ( حدود یکسال ) زمان می برد تا ریتم های ساده ، جذاب و کوتاه را بنوازند و حتی با سازی دیگر دو نوازی یا گروه نوازی داشته باشند . یادگیری در کودکان بسیار سریعتر از بزرگسالان مبتدی است . پس توقع می رود یک کودکِ مبتدی ، 3 تا 4 سال پس از شروع آموزش به یک نوازنده ی خوب دف تبدیل شود .

عوامل مهم دیگری هم هست که در مدت زمان یادگیری دف بسیار موثر است . از جمله :

• عشق و علاقه ی هنرجو به یادگیری دف
• شرایط سنی و دغدغه های فکری و مشغله های کاری
• مدت زمان تمرین و وقت گذاشتن منظم برای یادگیری در طول روز
• گوش کردن مداوم به قطعات مختلف اساتید برتر دف نوازی
• دیدن ویدئوهای اجرای اساتید برتر دف نوازی ، چه در گروه و چه تک نوازی
• پیگیری آموزش های جانبی مثل سلفژ و تئوری موسیقی
• انتخاب درست استاد دف بر اساس خواسته و هدف هنرجو ( اگر این مورد ، خصوصاً در کودکان درست انجام نشود امکان اینکه برای همیشه موسیقی توسط هنرجو کنار گذاشته شود بسیار زیاد است )

چه سنی برای شروع آموزش دف مناسب است ؟

اول اینکه برای شروع یادگیری موسیقی هیچ سنی دیر نیست . ساز دف سایزهای مختلفی برای بدن ها و سنین مختلف دارد که می توان هنگام آموزش آن را تهیه و استفاده کرد .

دف را می توان از سنین 3 تا 5 سالگی با بازی و سرگرمی به کودکان معرفی کرد . ( حتی همزمان با آموزش های اُرف ) و از 5 یا 6 سالگی آموزش هدفمند و تخصصی آن را با کودک شروع کرد . در این سنین دف های با سایز مناسبِ فیزیک کودک وجود دارد ( سایزهای 4/2 تا 4/3 ) که تا چند سال ابتداییِ یادگیری ، میتوان از آنها استفاده کرد و آموزش را پیش برد . کتاب های مخصوص آموزش دف برای کودکان هم نوشته شده که با توجه به شیوه ی تدریس هر استاد می توان تهیه و استفاده کرد .

در سنین نوجوانی ، جوانی و میانسالی هم شروع آموزش و یادگیری دف ، هیچ عددِ سنی ندارد و فقط عشق و علاقه و انتخاب یکی از اهدافی که در بالا به آن اشاره کردیم برای شروع کافیست . اما میزان موفقیت و پیشرفت و اینکه مدت زمان یادگیری دف در شرایط سنی هر هنرجو چقدر است کاملا به شرایطی بستگی دارد که به آن اشاره کردیم .

آیا دوره و مدت زمان یادگیری دف پایان دارد ؟

وقتی که شما آموزش زبان انگلیسی را شروع می کنید امکان دارد در شش ماه اول یا یکسال ابتدایی بتوانید مکالمه کنید ، اما قطعاً برای ریزه کاری های زبان انگلیسی به وقت بسیار زیاد دیگری نیاز دارید .

پس شاید شما در شش ماه بتوانید دف بنوازید ، اما یادگیری ریتم های پیچیده و تکنیک های نوازندگی تخصصی و حتی ورود به موسیقی ردیف دستگاهی ایران و ریتم های محلی ، مقامی و اقوام ایران پایان ندارد و شما همواره می توانید بیاموزید و پیشرفت کنید .

البته در کنار این یادگیری های تخصصی و ادامه دار ، حتماً می توانید نوازندگی کنید ، اجرای صحنه ای داشته باشید ، در گروه های موسیقی حرفه ای عضو باشید و حتی ( با توجه به سطح توانایی و استعداد ) به تدریس مشغول شوید .

نتیجه

مدت زمان یادگیری دف به هیچ عنوان عدد مشخصی ندارد و طبق شرایطی که در این مقاله گفته شد مثل سن هنرجو ، هدف هنرجو ، مدت زمان تمرین ، پیگیری و ممارست ، نظم در تمرین ، پیشینه ی آموزشی و ... این مدت زمان یادگیری متغیر خواهد بود .

فراموش نکنیم که در هر سنی که هستیم ، امکان شروع داریم ، فقط کافیست لزوم یادگیری موسیقی و اهمیت و تاثیر آن در زندگی را درک کرده باشیم و هدفمان را مشخص کنیم .

پیشنهاد می کنیم برای درک بیشتر اهمیت یادگیری موسیقی و تاثیر آن در زندگی ، مقاله ی 6 دلیل مهم برای یادگیری موسیقی را بخوانید .