گسترش نت خوانی در کلید فا تا دو میانی با شش تمرین

تحریریه هنرآموز۱۴۰۵/۰۷/۲۸۵ دقیقه مطالعه

دامنهٔ نت‌خوانی در کلید فا را تا دو میانی گسترش دهید و خواندن ملودی‌های کوتاه را با شش تمرین دنبال کنید.

تمرین‌های موسیقی برای هنرجویان · درس ۹

در این درس محدودهٔ نت‌خوانی در کلید فا را گسترش می‌دهید. ابتدا لا و سیِ پایین را به دو وصل می‌کنید و سپس در بخش بالاتر به لا، سی و دوِ میانی می‌رسید. برای جلوگیری از اشتباه در نام‌های تکراری، جای نت و محدودهٔ صدایش را مشخص می‌کنیم. تمرکز بر نت‌خوانی است؛ برای رسیدن به نت‌های بم به صدایتان فشار نیاورید.

پیش از شروع

در پایین حامل کلید فا، لا در فاصلهٔ اول و سی روی خط دوم قرار دارند؛ دوِ آشنا در فاصلهٔ دوم است. در این بخش، لا برابر A2، سی برابر B2 و دو برابر C3 است. بالاتر، لا روی خط پنجم، سی درست بالای خط پنجم و دوِ میانی روی نخستین خط اضافهٔ بالای حامل نوشته می‌شوند؛ در این بخش، لا برابر A3، سی برابر B3 و دو برابر C4 است. بنابراین هر دو لا هم‌نام‌اند ولی یک اکتاو با هم فاصله دارند. دوِ میانی همان صدایی است که در کلید سل روی خط اضافهٔ زیر حامل می‌دیدید. عوض‌شدن کلید جای نوشتن را عوض می‌کند، نه هویت این صدا را. برای مقایسهٔ جای یک صدای یکسان روی دو حامل، راهنمای کلید سل و فا و ارتباط محدودهٔ آن‌ها را بخوانید.

روش تمرین

پیش از اجرای هر تمرین، کلید فا را ببینید و نت آغاز را مستقل پیدا کنید. در تمرین‌های اول، جای لا و سی را نسبت به دوِ فاصلهٔ دوم بسنجید. در تمرین‌های بالاتر، فای خط چهارم و لای خط پنجم می‌توانند راهنمای چشم باشند. ابتدا همهٔ نام‌ها را با ریتم بخوانید و سپس به نمونه گوش کنید. اگر می‌خواهید آواز بخوانید، محدودهٔ راحت خود را انتخاب کنید و در صورت نیاز تمام جمله را یک اکتاو جابه‌جا کنید. اگر باز هم ناراحت است، فقط نام‌خوانی و شنیدن کافی است؛ هدف این درس آزمودن وسعت صدای شما نیست.

هر فایل با چهار صدای کوتاه آماده‌سازی آغاز می‌شود؛ بعد از آن دو میزان تمرین را می‌شنوید. سرعت ۷۲ ضرب اصلی در دقیقه است و هر سیاه یک ضرب اصلی دارد. پس از شروع تمرین، کلیک همراه پخش نمی‌شود. صداها نمونهٔ سازی تولیدشده‌اند و خواننده یا تلفظ نام نت ندارند. نت‌ها را از چپ به راست بخوانید.

در گوشی، تصویر نت را به طرفین بکشید تا تمام میزان‌ها را ببینید. نام هر تمرین در فهرست زیر قابل انتخاب است.

تمرین ۱ · تمرین ۲ · تمرین ۳ · تمرین ۴ · تمرین ۵ · تمرین ۶

تمرین ۱ لا و سی پایین حامل

از لای فاصلهٔ اول به سیِ خط دوم و دوِ فاصلهٔ دوم بالا بروید، سپس به سی برگردید. میزان دوم یک لای دوضربی و یک دوی دوضربی دارد. تفاوت حرکت پله‌ای میزان اول و پرش لا به دو در میزان دوم را ببینید.

میزان ۱: لا اکتاو ۲ سیاه، سی اکتاو ۲ سیاه، دو اکتاو ۳ سیاه، سی اکتاو ۲ سیاه؛ میزان ۲: لا اکتاو ۲ سفید، دو اکتاو ۳ سفید

نمونه صوتی تمرین 1برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست

چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.

تمرین ۲ بازگشت به محدودهٔ آشنا

میزان اول از دو به سی و لا پایین می‌رود و با سی برمی‌گردد. میزان دوم دو، ر، می و دو دارد. سه نت نخست میزان دوم پله‌ای‌اند، اما می به دو پرش سوم است. همهٔ نت‌های این خط سیاه و هم‌کشش‌اند.

میزان ۱: دو اکتاو ۳ سیاه، سی اکتاو ۲ سیاه، لا اکتاو ۲ سیاه، سی اکتاو ۲ سیاه؛ میزان ۲: دو اکتاو ۳ سیاه، ر اکتاو ۳ سیاه، می اکتاو ۳ سیاه، دو اکتاو ۳ سیاه

نمونه صوتی تمرین 2برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست

چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.

تمرین ۳ مرور دو تا سل

چهار نت میزان اول دو، ر، می و فا هستند. سل در آغاز میزان دوم می‌آید و سپس با فا به می برمی‌گردید. میِ پایانی سفید است و دو ضرب ادامه دارد. این خط، بخش آشنای حامل را پیش از رفتن به نت‌های بالاتر مرور می‌کند.

میزان ۱: دو اکتاو ۳ سیاه، ر اکتاو ۳ سیاه، می اکتاو ۳ سیاه، فا اکتاو ۳ سیاه؛ میزان ۲: سل اکتاو ۳ سیاه، فا اکتاو ۳ سیاه، می اکتاو ۳ سفید

نمونه صوتی تمرین 3برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست

چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.

تمرین ۴ لا روی خط پنجم

از فای خط چهارم با سل به لای خط پنجم بروید و به سل برگردید. میزان دوم لا و فا دارد و هر دو سفیدند. لای این خط یک اکتاو بالاتر از لای تمرین اول است؛ نامشان یکی است ولی جای آن‌ها را جابه‌جا نخوانید.

میزان ۱: فا اکتاو ۳ سیاه، سل اکتاو ۳ سیاه، لا اکتاو ۳ سیاه، سل اکتاو ۳ سیاه؛ میزان ۲: لا اکتاو ۳ سفید، فا اکتاو ۳ سفید

نمونه صوتی تمرین 4برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست

چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.

تمرین ۵ رسیدن به دو میانی

میزان اول لا، سی، دوِ میانی و سی دارد. سی بالای خط پنجم است و دو روی نخستین خط اضافه قرار می‌گیرد. میزان دوم با لا و سل پایین می‌آید و روی فای دوضربی می‌ماند. هنگام دیدن خط اضافه، مسیر پله‌ای نام‌ها را ادامه دهید.

میزان ۱: لا اکتاو ۳ سیاه، سی اکتاو ۳ سیاه، دو اکتاو ۴ سیاه، سی اکتاو ۳ سیاه؛ میزان ۲: لا اکتاو ۳ سیاه، سل اکتاو ۳ سیاه، فا اکتاو ۳ سفید

نمونه صوتی تمرین 5برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست

چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.

تمرین ۶ یک اکتاو از دو تا دو

هشت سیاه این خط دو، ر، می، فا، سل، لا، سی و دوِ میانی‌اند. از دوِ فاصلهٔ دوم تا دوِ خط اضافه، یک اکتاو بالا می‌روید. همهٔ حرکت‌های میان نت‌های پیاپی پله‌ای هستند. میان فا و سل در خط میزان مکث اضافه نکنید.

میزان ۱: دو اکتاو ۳ سیاه، ر اکتاو ۳ سیاه، می اکتاو ۳ سیاه، فا اکتاو ۳ سیاه؛ میزان ۲: سل اکتاو ۳ سیاه، لا اکتاو ۳ سیاه، سی اکتاو ۳ سیاه، دو اکتاو ۴ سیاه

نمونه صوتی تمرین 6برای شنیدن تمرین، پخش را بزنید.0:00 / –:–

سرعت ۷۲ · میزان ۴/۴ · خواندن از چپ به راست

چهار ضرب آماده‌سازی، سپس اجرای تمرین؛ مدت حدود ۱۰ ثانیه.

پس از تمرین

در پایان، دوِ فاصلهٔ دوم و دوِ میانی روی خط اضافه را کنار هم پیدا کنید و تفاوت جای آن‌ها را توضیح دهید. اگر فقط از حفظ پیش می‌روید، ترتیب مرور خط‌ها را عوض کنید.