مبانی و دانش موسیقی

کانتکت

کانتکت را به‌عنوان میزبان سازهای نمونه‌برداری‌شده بشناسید؛ تفاوت Player و نسخه کامل، اجرای طبیعی، مدیریت کتابخانه و ساخت نخستین ساز ساده.

کیبورد MIDI برای نواختن سازهای نرم‌افزاری
کانتکت (Kontakt)

اعتبار تصویر آغازین: کیبورد MIDI برای نواختن سازهای نرم‌افزاری؛ اثر Morn؛ CC BY-SA 4.0؛ تغییر اندازه و فشرده‌سازی با حفظ نسبت ابعاد؛ بدون برش. منبع و متن مجوز در منابع این راهنما آمده است.

کانتکت یک ساز واحد نیست

کانتکت بستری برای اجرای سازهای نمونه‌برداری‌شده و، در نسخه کامل، ساخت و ویرایش ساز است. یک کتابخانه پیانو، زهی یا ساز کوبه‌ای می‌تواند در آن بارگذاری شود، اما کیفیت و امکانات هر کتابخانه به سازنده آن بستگی دارد. کانتکت را با نرم‌افزار کامل ضبط و تنظیم یک قطعه یکسان ندانید. معمولاً نت‌ها را در میزبان موسیقی می‌نویسید و کانتکت آن‌ها را به صدا تبدیل می‌کند؛ استفاده مستقل نیز برای نواختن و آزمون ممکن است.

دو مسیر یادگیری را جدا کنید: نوازندگی و تنظیم با کتابخانه آماده، یا ساخت ابزار نمونه‌برداری‌شده خودتان. مسیر اول به شناخت بیان ساز و کنترل‌های کتابخانه نیاز دارد؛ مسیر دوم به ضبط نمونه، نقشه‌گذاری و مدیریت فایل‌ها هم نیازمند است. خرید نسخه کامل برای هر نوازنده ضروری نیست، ولی نباید تصور کنید نسخه رایگان هر کتابخانه‌ای را بدون محدودیت اجرا می‌کند.

تفاوت Player و نسخه کامل

Kontakt Player نسخه رایگان برای اجرای سازهای سازگار و دارای مجوز مربوط است. بسیاری از کتابخانه‌های رسمی و برخی محصولات سازندگان دیگر برای Player ساخته شده‌اند. بعضی کتابخانه‌ها به نسخه کامل Kontakt نیاز دارند. پیش از خرید، عبارت سازگاری با Player و حداقل نسخه لازم را در صفحه همان محصول بخوانید. وجود نام کانتکت روی بسته کافی نیست و ارزان‌بودن یا رایگان‌بودن کتابخانه، این شرط را مشخص نمی‌کند.

نسخه کامل ابزارهای ساخت و ویرایش عمیق‌تر و امکانات مرتبط را در اختیار می‌گذارد. هر کتابخانه تجاری هم الزاماً تمام بخش‌های داخلی‌اش را برای ویرایش باز نمی‌گذارد. مجوز نرم‌افزار، مجوز کتابخانه و حق بازتوزیع نمونه‌های آن سه موضوع جدا هستند. برای نمونه‌سازی شخصی، از صدایی استفاده کنید که خودتان ضبط کرده‌اید یا اجازه روشن برای این نوع استفاده دارد؛ مجوز ساخت موسیقی معمولاً اجازه فروش دوباره فایل خام نیست.

رابط صوتی برای اتصال میکروفن یا ساز به رایانه
رابط صوتی برای اتصال میکروفن یا ساز به رایانه؛ اثر Peter Placzek؛ CC BY-SA 4.0؛ تغییر اندازه و فشرده‌سازی با حفظ نسبت ابعاد؛ بدون برشمنبع تصویر ↗

نصب و آماده‌سازی کتابخانه

کانتکت برای ویندوز و مک عرضه می‌شود و نصب و فعال‌سازی بسیاری از محصولات آن از مسیر Native Access انجام می‌شود. پیش از به‌روزرسانی، سازگاری سیستم، میزبان و کتابخانه را بخوانید. ممکن است به‌روزرسانی یک کتابخانه به نسخه تازه‌تری از کانتکت نیاز داشته باشد. برای پروژه در حال تحویل، تغییرات را بی‌آزمایش انجام ندهید و نسخه قابل بازگشت یا خروجی صوتی داشته باشید.

فضای دیسک و سرعت دسترسی به نمونه‌ها مهم‌اند. حجم بزرگ کتابخانه الزاماً کیفیت اجرای شما را بالاتر نمی‌برد. مسیر نصب را آگاهانه انتخاب کنید و پوشه‌ها را بعداً بی‌قاعده جابه‌جا نکنید. اگر برنامه مستقل صدا دارد اما افزونه در میزبان ندارد، مسیر MIDI و خروجی میزبان را بررسی کنید. اگر نمونه گم شده، پیش از نصب دوباره همه چیز، مسیر فایل‌های همان کتابخانه را کنترل کنید.

پروژه نخست با یک کتابخانه

یک ساز ساده و سازگار با نسخه خود بارگذاری کنید. در میزبان، یک مسیر ساز بسازید و عبارت چهارمیزانی با تعداد کمی نت بنویسید. ابتدا سرعت، طول نت و محدوده اجرایی را درست کنید. سپس شدت نت‌ها را تغییر دهید و بشنوید آیا فقط بلندی عوض می‌شود یا رنگ صدا هم تغییر می‌کند. رفتار هر کتابخانه متفاوت است و باید از راهنمای خودش آموخته شود.

از عبارت سه نسخه بسازید: یکنواخت، دارای تکیه‌های مشخص و دارای تغییر پویایی در طول جمله. با بلندی مشابه مقایسه کنید. هدف این نیست که همه کنترل‌ها را هم‌زمان حرکت دهید؛ باید بفهمید کدام کنترل برای بیان این ساز مفید است. پس از انتخاب نسخه بهتر، یک همراهی ساده اضافه کنید و در بافت کامل بشنوید. صدایی که در تنهایی باشکوه است ممکن است در تنظیم، فضای زیادی اشغال کند.

میکروفن با پاپ‌فیلتر برای ضبط صدا
میکروفن با پاپ‌فیلتر برای ضبط صدا؛ اثر Tim Sheerman-Chase؛ CC BY 2.0؛ تغییر اندازه و فشرده‌سازی با حفظ نسبت ابعاد؛ بدون برشمنبع تصویر ↗

آرتیکولیشن و اجرای طبیعی

آرتیکولیشن شیوه اجرای نت است؛ مانند کوتاه، کشیده یا اتصال‌یافته. بعضی کتابخانه‌ها آن را با کلید تغییر حالت، بعضی با کنترل‌های پیوسته و برخی با روش دیگری مدیریت می‌کنند. کلید تغییر حالت را با نت قابل شنیدن اشتباه نگیرید. اگر در خروجی نت بم نامعمول شنیدید یا ساز ناگهان روش اجرا را عوض کرد، داده‌های MIDI و نقشه کنترل کتابخانه را بررسی کنید.

برای ساز بادی به محل نفس، برای زهی به جمله و برای پیانو به طول و پدال توجه کنید. یک جمله طولانی بدون وقفه یا پرش غیرطبیعی می‌تواند نمونه باکیفیت را مصنوعی جلوه دهد. تمرین مناسب این است که یک عبارت کوتاه را از اجرای واقعی تحلیل و سپس با کتابخانه بازسازی کنید، بدون کپی انتشارپذیر از ضبط دیگران. به رابطه زمان، شدت و تغییر حالت گوش دهید، نه فقط شباهت رنگ صدا.

ساخت نخستین ساز نمونه‌برداری‌شده

در نسخه کامل و با فایل مجاز، از یک نمونه ساده شروع کنید. صدای کوتاهی ضبط، ابتدا و انتهای آن را مرتب و نت پایه را مشخص کنید. نمونه را روی محدوده محدود صفحه‌کلید قرار دهید و با چند نت نزدیک امتحان کنید. کشاندن یک نمونه به تمام محدوده ممکن است رنگ و دنباله غیرطبیعی بسازد. قبل از افزودن نمونه‌های متعدد، همین رفتار پایه را بفهمید.

در مرحله بعد، دو نمونه با شدت متفاوت را در لایه‌های اجرایی قرار دهید و گذار میان آن‌ها را آزمایش کنید. نام فایل‌ها و پوشه نمونه‌ها را منظم نگه دارید. اگر چند نمونه برای تکرار طبیعی ضبط می‌کنید، ثبات فاصله میکروفن و سطح ضبط مهم است. ساز خوب فقط رابط زیبا ندارد؛ باید نت‌های بدون صدا، تغییر حجم ناگهانی و کلیک‌های شروع و پایان نداشته باشد.

میز تولید موسیقی با کنترلرهای گوناگون
میز تولید موسیقی با کنترلرهای گوناگون؛ اثر drvinay؛ CC BY 2.0؛ تغییر اندازه و فشرده‌سازی با حفظ نسبت ابعاد؛ بدون برشمنبع تصویر ↗

کارایی و خروجی‌های جداگانه

کتابخانه‌های بزرگ می‌توانند حافظه و دیسک را درگیر کنند. ابتدا فقط صداهای لازم را بارگذاری کنید و در صورت نیاز مسیرهای تکمیل‌شده را در میزبان به صوت تبدیل یا موقتاً ثابت کنید. تنظیمات کاهش بار را بدون شناخت تغییر ندهید؛ آزادکردن نمونه‌ها ممکن است هنگام اجرای بخش تازه نیاز به بارگذاری دوباره ایجاد کند. پروژه را با همان محدوده‌ای که قرار است پخش شود آزمایش کنید.

برای میکس مستقل چند ساز، می‌توان از خروجی‌های جدا در کانتکت و میزبان استفاده کرد، اما باید هر دو سمت تنظیم شوند. حرکت متر داخل ساز به معنی رسیدن صدا به مسیر درست میزبان نیست. تمرین را با دو ساز آغاز کنید و هرکدام را جدا خاموش کنید تا مسیرها روشن شوند. اگر یک نمونه کانتکت چند ساز را در خود دارد، تغییرات کانال MIDI و خروجی را دقیق ثبت کنید.

برنامه چهار هفته‌ای و مسیر یادگیری

هفته اول، نصب و بارگذاری یک کتابخانه سازگار و اجرای عبارت کوتاه را انجام دهید. هفته دوم، شدت، پویایی و تغییر حالت همان ساز را بیاموزید. هفته سوم، عبارت را با همراهی ساده تنظیم کنید و فقط در صورت نیاز به مسیر سازسازی، نمونه شخصی کوچکی بسازید. هفته چهارم، خروجی صوتی و نسخه قابل بازشدن پروژه را آماده کنید و مشکلات اجرا را یادداشت کنید.

مقدماتی یعنی اجرای درست کتابخانه؛ سطح میانی یعنی بیان طبیعی و مدیریت چند ساز؛ پیشرفته می‌تواند ساخت کتابخانه و برنامه‌نویسی رفتار ساز باشد. این مسیرها تخصص‌های متفاوت‌اند. در هنرآموز، از مدرس بپرسید تمرکزش تنظیم با کتابخانه است یا ساخت ساز. برای کار حرفه‌ای، دانش سازشناسی، ضبط و مجوزها اهمیت دارد. داشتن چند کتابخانه گران، به‌تنهایی نمونه‌کار یا درآمد ایجاد نمی‌کند.

هدفون استودیویی برای شنیدن جزئیات و کنترل ضبط
هدفون استودیویی برای شنیدن جزئیات و کنترل ضبط؛ اثر Melissa Ursula Dawn Goldsmith؛ CC BY-SA 4.0؛ تغییر اندازه و فشرده‌سازی با حفظ نسبت ابعاد؛ بدون برشمنبع تصویر ↗

یک جلسه تمرین را چگونه اداره کنید

پیش از بازکردن پروژه، نتیجه جلسه را در یک جمله بنویسید؛ مثلاً یک جمله کوتاه را با دو شیوه بیان متفاوت اجرا کنم. زمان را به سه بخش تقسیم کنید: مرور کوتاه، انجام کار و شنیدن نتیجه. اگر در میانه راه به ابزار تازه‌ای برخوردید، نام آن را یادداشت کنید و فقط وقتی یادگیری‌اش را ادامه دهید که مانع همین کار باشد. این روش جلوی تبدیل تمرین به تماشای بی‌پایان آموزش را می‌گیرد. در پایان باید بتوانید بگویید چه تصمیمی گرفتید و کدام بخش هنوز نیاز به کار دارد.

برای بازخورد، سؤال مشخص طرح کنید: آیا تغییر حالت‌ها طبیعی است و هیچ نت یا نمونه‌ای گم نشده. دو نسخه با یک تفاوت روشن نگه دارید و تا حد امکان بلندی آن‌ها را برابر کنید. از شنونده نخواهید فقط سلیقه کلی‌اش را بگوید؛ زمان دقیق مشکل و دلیلش را بپرسید. بعد یک اصلاح محدود انجام دهید و دوباره گوش کنید. تغییر هم‌زمان ساز، افکت، ریتم و حجم، تشخیص علت بهترشدن یا بدترشدن را دشوار می‌کند. فایل‌های قدیمی را نگه دارید تا پیشرفت را با حافظه صوتی ناپایدار قضاوت نکنید.

چک‌لیست حفظ و تحویل کار

خروجی این مسیر باید یک اجرای کوتاه بیان‌دار با نام دقیق کتابخانه و خروجی صوتی باشد. پیش از تحویل، فایل را خارج از برنامه از ابتدا تا انتها پخش کنید. سکوت ناخواسته، قطع انتهای صدا، توازن کانال‌ها و تفاوت میان نسخه بازبینی و نسخه نهایی را کنترل کنید. نام فایل و پوشه باید تاریخ یا شماره نسخه و کاربرد را روشن کند. یک نسخه پشتیبان جدا از پوشه کاری نگه دارید؛ ذخیره خودکار جای آرشیو منظم را نمی‌گیرد. پس از جابه‌جایی، بازشدن پروژه و یافتن فایل‌های وابسته را واقعاً امتحان کنید.

مجوز نرم‌افزار با مجوز صداهای واردشده یکسان نیست. برای سمپل، حلقه، ضبط دیگران یا کتابخانه خریداری‌شده، شرایط استفاده در اثر نهایی و محدودیت بازتوزیع فایل خام را بخوانید. مدرک اجازه را کنار پروژه نگه دارید. اگر با صدای فرد دیگری کار می‌کنید، محدوده استفاده و انتشار را روشن کنید. یادگیری ابزار، حق انتشار هر فایل در دسترس را ایجاد نمی‌کند. برای همکاری، نسخه برنامه، وابستگی‌ها و نقش خودتان را دقیق بنویسید تا نفر بعدی بتواند کار را ادامه دهد.

تجربه شنیدن

صدا و ویدئوهای منتخب

پرسش شما

پرسش‌های متداول

آیا Kontakt Player هر کتابخانه‌ای را اجرا می‌کند؟

خیر. صفحه کتابخانه باید سازگاری با Player و نسخه لازم را مشخص کند. بعضی محصولات به نسخه کامل نیاز دارند و در Player محدود یا آزمایشی‌اند.

آیا کانتکت یک نرم‌افزار کامل آهنگ‌سازی است؟

کار اصلی آن اجرای ساز و نمونه‌برداری است. برای تنظیم روی خط زمانی و میکس کامل معمولاً از میزبان موسیقی استفاده می‌کنید؛ حالت مستقل برای نواختن و آزمون مفید است.

چرا کتابخانه‌ای بعد از به‌روزرسانی باز نمی‌شود؟

ممکن است نسخه تازه‌تری از کانتکت یا سیستم عامل لازم داشته باشد. یادداشت انتشار و نیازهای محصول را بررسی کنید و پروژه مهم را بی‌آزمایش به‌روزرسانی نکنید.

آیا تغییر شدت همیشه رنگ صدا را عوض می‌کند؟

بستگی به طراحی کتابخانه دارد. بعضی سازها لایه‌های شدت دارند و بعضی بیان را با کنترل‌های دیگری تغییر می‌دهند؛ راهنمای همان ساز را بخوانید.

آیا می‌توان نمونه‌های کتابخانه را جدا فروخت؟

مجوز ساخت موسیقی معمولاً مجوز بازتوزیع نمونه خام نیست. شرایط محصول را بخوانید و برای کتابخانه شخصی از نمونه‌های دارای حق استفاده مناسب بهره ببرید.

برای شروع نسخه کامل لازم است؟

اگر فقط کتابخانه‌های سازگار با Player را اجرا می‌کنید، ممکن است لازم نباشد. برای ساخت و ویرایش عمیق ساز و کتابخانه‌های نیازمند نسخه کامل، آن نسخه را بررسی کنید.

منابع و مطالعه بیشتر