مدت زمان یادگیری تار چقدر است؟

آیا یادگیری تار سخت است ؟

مدت زمان یادگیری تار به عواملی مختلف بستگی دارد که به تشریح مهمترین آنها در این مقاله خواهیم پرداخت . ساز تار از دسته سازهای زهی مضرابی است که قدمت بسیاری داشته و صدای گوش نواز و حماسی این ساز زیبای ایرانی علاقه مندان فراوانی دارد . این ساز خوش صدا ، برای همراهی با ارکستر ، گروه نوازی و تک نوازی های جذاب استفاده می شود .

یادگیری هر سازی سختی ها و پیچیدگی های خودش را دارد . اما در مقام مقایسه ی خیلی کلی می توان گفت یادگیری تار مانند سه تار یا گیتار ، نسبتاً ساده تر از برخی سازها است . به طور مثال تار و سه تار و یا گیتار دارای پرده بندی های مشخص برای انگشت گذاری هستند . یا سازهایی همچون پیانو و آکاردئون به دلیل داشتن کلاویه هایی با نت های مشخص و اندازه گیری شده موقع نواخته شدن سهل تر می باشند . اما کمانچه ، ویولن ، ویولنسل یا عود سازهای بدون پرده بندی هستند و هنرجو برای تشخیص انگشت گذاری صحیح علاوه بر تمرین بیشتر باید از گوش نسبتاً قوی تری برخوردار باشد .

چنانچه هنرجو به صورت معمول تمرینات خواسته شده را به دقت پیش ببرد ، در مدت زمان معمولی ، که پایین تر اشاره خواهیم کرد ، می تواند صدای قابل قبولی از تار گرفته و انگشت گذاری های صحیح را آموزش ببیند .

مشخص کردن هدف از یادگیری تار

یکی از مهمترین نکات تاثیر گذار در مدت زمان یادگیری تار ، که می توان به آن اشاره کرد ، مشخص بودن هدف هنرجو از یادگیری تار است . در زیر ، 5 مورد از برجسته ترین اهدافی که علاقه مندان یادگیری تار احتمالا به آن توجه دارند را آورده ایم :

• احتمال دارد قصد هنرجو از یادگیری تار ، تجربه ی یادگیری یک ساز به عنوان سازِ دومِ خود باشد .
• شاید قصد هنرجو از یادگیری تار ، برگزیدن این ساز به عنوان یک ساز اول و تخصصی باشد .
• برخی هنرجویان علی الخصوص میانسالان و جوان تر ها بیشتر دوست دارند تار را برای همراهی با یک نوازنده خانوادگی یا دوستِ خود یاد بگیرند و اصطلاحا خیلی دِلی به آموزش و یادگیری تار علاقه مند هستند تا آکادمیک .
• علاقه مندانی هم هستند که تار را به عنوان یک ساز زیبا و برای خلوت خودشان یاد می گیرند .
• برخی دیگر از هنرجویان هم در سنین مختلف همچنان دوست دارند به صورت حرفه ای نوازنده ی این ساز باشند و وارد گروه نوازی های حرفه ای شده و خود را بر روی استیج و اجرای کنسرت ببینند .

در هر حال ، نکات آموزشی و پایه ای هر کدام از اهداف بالا در شروع و ترم های اول و دوم تقریبا یکسان هستند . اما در ادامه ی راه ، قطعاً کسی که تار را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرده است ، تکنیک ها و قطعات پیچیده ، آموزش موسیقی ردیف دستگاهی و متد های آموزشی دیگری هم برای تمرین و یادگیری پیش روی خود می بیند .

همه ی اینها هدف های مختلفی است که در مدت زمان یادگیری تار بسیار تاثیر گذار است و حتی شیوه ی آموزش استاد را تعیین می کند . بعد از تعیین هدف است که هنرجو می تواند استاد تار خودش را کاملا هوشمندانه انتخاب کند . حتی در خرید تار نیز کاملا اقتصادی عمل نماید .

مدت زمان یادگیری تار با اهداف متفاوت هر هنرجو

مدت زمان یادگیری تار در شرایط سنی و اهداف مختلف ، کاملا متفاوت است که به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد :

• چنانچه هنرجو قصد داشته باشد تار را به عنوان یک ساز تخصصی و به صورت اصولی یاد بگیرد و به عنوان یک نوازنده ی حرفه ای در آینده شناخته شود . قطعاً باید پایه ی آموزشی و تئوریک قوی تری داشته باشد و اگر از قبل هم با تئوری موسیقی و نت خوانی آشنا نباشد ، حداقل دو ترم استاندارد ( حدود 6 ماه و هفته ای یک جلسه 30 دقیقه ای ) زمان خواهد برد تا بر روی تار ، انگشت گذاری صحیحی داشته ، در مضراب زدن تسلطی اولیه پیدا کند و قطعات ساده و ابتدایی تر ، اما اصولی و صحیح را بنوازد . این هنرجویان در صورت آموزش و تمرینات مداوم ، قادر خواهند بود پس از مدت زمان 2 تا 3 سال یادگیری تار ، به عنوان یک نوازنده ، قطعاتی از موسیقی ردیف دستگاهی ایران و یا قطعات شناخته شده ی موجود در کتاب های آموزشی را با تسلط خوبی اجرا کنند .
• اگر هدف هنرجو از یادگیری تار ، نواختن این ساز با دوستان و اقوام و حتی سرگرم شدن و لذت بردن باشد ، نکات تئوری مثل نواختن بیش از حد از روی نت ها و آموزش بر اساس متدهای آموزشی رایج را کمتر خواهد داشت و جلسات او بیشتر به تار نوازی ، تدریس تکنیک های دست چپ و راست و مضراب و یادگیری قطعات شناخته شده و مورد علاقه خواهد گذشت .

در اینصورت این دسته از هنرجویان معمولا ظرف مدت یک تا دوسال قادر خواهند بود برخی قطعات ساده را بنوازند و لذت ببرند . اغلب این علاقه مندان بیش از دو سال در کلاس های آموزشی شرکت نمی کنند و با آنچه در این دو سال یاد گرفته اند زندگی خواهند کرد .

• کسانی هم هستند که موسیقی می دانند . یعنی قبلا ساز دیگری نواخته اند و حالا دوست دارند یک ساز دیگر را هم در کنار آن بنوازند . خُب حتما تا الان با نُت خوانی ، ریتم خوانی و تئوری موسیقی آشنا شده اند . پس استاد بیشترین زمان آموزش را به یاد دادن تکنیک های نوازندگی و اصول تخصصی تار نوازی و تمرین قطعات ساده تا پیچیده اختصاص خواهد داد . این دسته از هنرجویان هم به خاطر پیشینه ی آموزشی خود معمولا در یکسال می توانند اصولی و پایه ای قطعات ساده و ابتدایی را یاد بگیرند و نوازندگی کنند . بر اساس مدت زمانِ تمرین و پیگیری ، این علاقه مندان ، ظرف مدت 7 تا 8 ترم ( حدود 2 سال ) می توانند به یک نوازنده ی نسبتاً خوب تار تبدیل شوند .
• کودکان بین سنین 6 تا 9 سال که آموزش تار را شروع می کنند با هر هدفی که باشد اصول آموزشی برایشان معمولا در نظر گرفته می شود و حداقل 4 ترم ( حدود یکسال ) زمان می برد تا قطعات ساده ، جذاب و کوتاه را همراه با انگشت گذاری و مضراب صحیح ، بنوازند و حتی با سازی دیگر دو نوازی یا گروه نوازی داشته باشند . یادگیری در کودکان بسیار سریعتر از بزرگسالانِ مبتدی است . پس توقع می رود یک کودکِ مبتدی ، 2 تا 3 سال پس از شروع آموزش به یک نوازنده ی تار با قابلیت اجرای قطعات نسبتاً نیمه سخت با ملودی های آشنا و کودکانه تر تبدیل شود .

عوامل مهم دیگری هم هست که در مدت زمان یادگیری تار بسیار موثر است . از جمله :

• عشق و علاقه ی هنرجو به یادگیری تار
• شرایط سنی و دغدغه های فکری و مشغله های کاری
• مدت زمان تمرین و وقت گذاشتن منظم برای یادگیری در طول روز
• گوش کردن مداوم به قطعات مختلف اساتید برتر تار نوازی
• دیدن ویدئوهای اجرای اساتید برتر تار نوازی ، چه در گروه و چه تک نوازی
• پیگیری آموزش های جانبی مثل سلفژ و تئوری موسیقی
• انتخاب درست استاد تار بر اساس خواسته و هدف هنرجو ( اگر این مورد ، خصوصاً در کودکان درست انجام نشود امکان اینکه برای همیشه موسیقی توسط هنرجو کنار گذاشته شود بسیار زیاد است )

این آموزش ها می تواند حضوری و یا آنلاین ، اما با یک استاد کاربلد و با تجربه پیگیری شود . برای یافتن جزئیات بیشتر در مورد اساتید برتر آموزش تار و آموزش آنلاین این ساز مقاله ی : آموزش آنلاین تار + بهترین استاد تار را بخوانید .

چه سنی برای شروع آموزش تار مناسب است ؟

اول اینکه برای شروع یادگیری موسیقی هیچ سنی دیر نیست . ساز تار به غیر از سایز اصلی و استاندارد خود ، در سایز کوچک تر هم برای کودکان و مناسب آموزش این گروه سنی ساخته شده است .

آموزش تار را می توان از 6 تا 9 سالگی بصورت هدفمند و تخصصی با کودک شروع کرد . در این سنین حتماً باید آموزش ، توسط اساتید با تجربه ی کار با کودکان پیگیری شود . یادگیری نت ها ، ریتم خوانی ، آواخوانی ، انگشت گذاری و مضراب زدن باید همزمان و با اجرای قطعات ساده و جذاب کودکانه همراه باشد . البته چنانچه کودکان پیش از شروع آموزشِ هر سازِ تخصصی همچون تار ، دوره ی اُرف مقدماتی و پیشرفته را گذرانده باشند ، یادگیری ساز تخصصی برایشان بسیار خوشایندتر است .

اینکه سن 6 سالگی مناسب شروع آموزش تار است یا 9 سالگی را همان مربیان موسیقی و دوره ی اُرف پس از پایان دوره می توانند تشخیص و به خانواده ی کودک اعلام کنند .

در سنین نوجوانی ، جوانی و میانسالی هم شروع آموزش و یادگیری تار ، هیچ عددِ سنی ندارد و فقط عشق و علاقه و انتخاب یکی از اهدافی که در بالا به آن اشاره کردیم برای شروع کافیست . اما میزان موفقیت و پیشرفت و اینکه مدت زمان یادگیری تار در شرایط سنی هر هنرجو چقدر است کاملا به شرایطی بستگی دارد که به آن اشاره کردیم .

آیا دوره و مدت زمان یادگیری تار پایان دارد ؟

وقتی که شما آموزش زبان انگلیسی را شروع می کنید امکان دارد در شش ماه اول یا یکسال ابتدایی بتوانید مکالمه کنید ، اما قطعاً برای ریزه کاری های زبان انگلیسی به وقت بسیار زیاد دیگری نیاز دارید .

پس شاید شما در یکسال بتوانید تار بنوازید ، اما یادگیری قطعات سخت تر و تکنیک های نوازندگی تخصصی و حتی ورود به شناخت و اجرای موسیقی ردیف دستگاهی ایران و قطعات محلی ، مقامی و اقوام ایران پایان ندارد و شما همواره می توانید بیاموزید و پیشرفت کنید .

البته در کنار این یادگیری های تخصصی و ادامه دار ، حتماً می توانید نوازندگی کنید ، اجرای صحنه ای داشته باشید ، در گروه های موسیقی حرفه ای عضو باشید و حتی ( با توجه به سطح توانایی و استعداد ) به تدریس مشغول شوید .

نتیجه گیری

مدت زمان یادگیری تار به هیچ عنوان عدد مشخصی ندارد و طبق شرایطی که در این مقاله گفته شد مثل سن هنرجو ، هدف هنرجو ، مدت زمان تمرین ، پیگیری و ممارست ، نظم در تمرین ، پیشینه ی آموزشی و ... این مدت زمان یادگیری متغیر خواهد بود .

فراموش نکنیم که در هر سنی که هستیم ، امکان شروع داریم ، فقط کافیست لزوم یادگیری موسیقی و اهمیت و تاثیر آن در زندگی را درک کرده باشیم و هدف مان را مشخص کنیم .

اگر دوست داشتید در مورد انتخاب دقیق تر و هوشمندانه تر یک استاد تار برای خودتان بیشتر بدانید حتما این مقاله ی : بهترین استاد تار برای من چه کسی است؟  را مطالعه کنید .