تمرین تعویض آکورد گیتار با Em و Am و C
از بررسی صدای هر سیم شروع کنید و به زنجیرهٔ سه آکورد برسید؛ تمرین‌های کوتاه با جای مشخص برای تعویض و بدون مسابقهٔ سرعت.
آکوردها را جدا می‌شناسید، اما هنگام تعویض، سیم اضافه‌ای صدا می‌دهد یا شروع بعدی عقب می‌افتد؟ ابتدا صدای داخل هر شکل را بررسی کنید، سپس در سکوت‌های مشخص جابه‌جا شوید و در پایان سه آکورد را به هم وصل کنید. موضوع، تعویض آکورد است؛ نه تعویض سیم به‌تنهایی یا افزایش قدرت دست. لازم نیست شش مرحله در یک جلسه تمام شود. پاسخ‌ها و معیار بررسی در پایان‌اند.
سطح تمرین مبتدیِ آشنا با گرفتن ساز و شکل اولیهٔ سه آکورد باز
پیش از شروع
پیش‌نیاز، آشنایی با نگه‌داشتن ساز، زخمهٔ ساده و قطع‌کردن آرام صداست. شکل‌های Em، Am و C و راحتی دست را قبلاً با معلم بررسی کنید؛ متن جای آموزش وضعیت بدن را نمی‌گیرد. با درد، گزگز یا خستگی نامعمول توقف کنید.
گیتار بدون کاپو و در کوک استاندارد باشد: از سیم ۶ تا ۱، E2، A2، D3، G3، B3، E4. سیم ۱ زیرترین سیم است. عدد پس از حرف، اکتاو است، نه شمارهٔ سیم یا انگشت. در نمودار، ستون چپ سیم ۶ و ستون راست سیم ۱ است.
برای دستِ پرده‌گیر، اشاره ۱، میانی ۲، حلقه ۳ و کوچک ۴ نام دارد. نمودارها یک انگشت‌گذاری رایج‌اند. صفر یعنی سیم آزاد و × یعنی آن سیم نباید شنیده شود. در Am و C، سیم ۶ را نزنید و با روش راحتی که آموخته‌اید از به‌صدا درآمدنش جلوگیری کنید؛ حرکت زخمه از سیم ۵ آغاز می‌شود.
در Em شش سیم، و در Am و C پنج سیم استفاده می‌شود. شکل صحیح را با افزایش فشار جست‌وجو نکنید. اگر سیمی خفه یا گزدار است، تمرین زمان‌دار را متوقف کنید و جای تماس انگشت‌ها را آرام، با راهنمایی معلم بررسی کنید. پیک یا روش انگشتی آشنای خودتان کافی است.
روش تمرین
فایل‌ها تألیفی و از موج سینوسی با کوک مساوی دوازده‌نیم‌پرده‌ای و A4 برابر ۴۴۰ هرتز ساخته شده‌اند. ضبط گیتار نیستند. در نمونهٔ آکوردی، صداها هم‌زمان پخش می‌شوند؛ این اتفاق نمایش طیف صوتی یا ترتیب واقعی عبور زخمه از سیم‌ها نیست. روی ساز، یک زخمهٔ سادهٔ آشنا اجرا کنید و به فایل به‌عنوان نشانهٔ زمان و مجموعهٔ ارتفاع‌ها گوش دهید.
سرعت همهٔ فایل‌ها ۶۰ ضرب در دقیقه است؛ هر ضرب یک ثانیه. چهار کلیک آغازین در ثانیه‌های ۰، ۱، ۲ و ۳ آماده‌سازی‌اند. نمونه از ثانیهٔ ۴ شروع می‌شود. بخش بعدی فقط کلیک دارد و عمداً برای اجرای شما خالی است. کلیک، نتِ گیتار نیست. زمان شروع هر بخش در همان تمرین نوشته شده است.
در تمرین‌های آکوردی، «دو ضرب صدا» یعنی یک بار زخمه و فرصتِ طنین، نه دو زخمه. صدای مصنوعی اندکی زودتر قطع می‌شود تا مرزها روشن باشند. سکوتِ تعویض را حفظ کنید؛ طنین ساز لازم نیست دقیقاً برابر فایل باشد. اگر فرصت کافی نیست، فایل را کنار بگذارید و همان مسیر را آهسته‌تر تمرین کنید.
دکمهٔ پخش هر نمونه کنار تصویر همان تمرین است. پاسخ‌ها و راهنمای خودارزیابی بعد از هر شش تمرین آمده‌اند.
تمرین ۱ پیش از تعویض، صدای داخل دو شکل را بشناسید
نمودارهای Em و Am را ببینید. در نمونهٔ ثانیهٔ ۴ تا ۱۰، شش سیم Em از بم به زیر، هرکدام یک ضرب شنیده می‌شود. ثانیهٔ ۱۰ تا ۱۱ فرصتِ تغییر شکل است؛ سپس پنج سیم Am از ثانیهٔ ۱۱ تا ۱۶ می‌آید. اینجا سیم‌ها را جدا می‌زنید.
از ثانیهٔ ۱۶، شش سیم Em را تک‌تک بزنید. در ۲۲ جابه‌جا شوید و از ۲۳، پنج سیم Am را تک‌تک اجرا کنید. هر سیم یک شروع داشته باشد. اگر Am آماده نیست، بدون فایل و با توقف طولانی‌تر تمرین کنید. سیم نامشخص را یادداشت کنید.
مدت فایل ۲۹ ثانیه است.
تمرین ۲ تعویض Em و Am با دو ضرب فرصت
سه گروه چهارضربی بسازید: Em، سپس Am و دوباره Em. در ابتدای هر گروه فقط یک زخمه بزنید؛ دو ضرب به طنین فرصت بدهید، سپس صدا را آرام قطع کنید و دو ضرب باقی‌مانده را برای آماده‌شدن شکل بعدی به کار ببرید. در سکوت، زخمهٔ آزمایشی اضافه نزنید.
نمونه در ثانیه‌های ۴، ۸ و ۱۲ آغاز می‌شود؛ نوبت شما از ۱۶ تا ۲۸ است. نام آکورد بعدی را در سکوت به خاطر بیاورید. این بار آکورد کامل را بزنید. پس از فایل، مسیرِ دارای مکث را جدا مرور کنید.
مدت فایل ۲۹ ثانیه است.
تمرین ۳ مسیر کوتاه‌تر میان Am و C را پیدا کنید
شکل Am و C را مقایسه کنید. پیش از پخش، ببینید کدام جای تماس در دو شکل مشترک است و کدام انگشت باید به سیم و پردهٔ دیگری برسد. پاسخ خودتان را کوتاه بنویسید. تماس مشترک باید راحت باشد؛ انگشت را محکم به دسته قفل نکنید. برای بررسی ترتیب حرکت و انگشت‌های مشترک، راهنمای جابه‌جایی انگشت‌ها هنگام تعویض آکورد گیتار را هم بخوانید.
در سه گروه چهارضربی، Am، C و Am را اجرا کنید. مانند مرحلهٔ قبل، یک زخمه و دو ضرب طنین، سپس دو ضرب فرصت دارید. نمونه از ۴ تا ۱۶ و نوبت شما از ۱۶ تا ۲۸ است. در هر سه گروه، فقط پنج سیم مجاز است.
مدت فایل ۲۹ ثانیه است.
تمرین ۴ بازگشت از C به Am با یک ضرب فاصله
این بار از C شروع کنید تا همیشه به یک جهت عادت نکنید. چهار گروه دوضربی دارید: C، Am، C، Am. ضرب اول هر گروه یک زخمهٔ کوتاه دارد؛ ضرب دوم برای قطع صدا و جابه‌جایی است. فاصلهٔ تعویض کمتر شده، اما سرعت ضرب همچنان همان ۶۰ است.
نمونه از ثانیهٔ ۴ تا ۱۲ شنیده می‌شود؛ نوبت شما از ۱۲ تا ۲۰ است. ابتدا یک رفت‌وبرگشت بدون فایل انجام دهید. اگر یک ضرب برای تغییر راحت کافی نیست، همان تمرین قبلی را حفظ کنید. کاهش فرصت باید پس از آماده‌شدن باشد، نه با عجله.
مدت فایل ۲۱ ثانیه است.
تمرین ۵ دو زخمه روی هر آکورد، سپس تعویض
سه گروه چهارضربی Em، Am و C را کنار هم بگذارید. روی ضرب‌های ۱ و ۳ هر گروه زخمه بزنید. ضرب ۲ ادامهٔ طنینِ زخمهٔ نخست است؛ ضرب ۴ سکوت و آماده‌سازی برای آکورد بعدی است. زخمهٔ دوم، هنوز روی همان شکل است.
نمونه از ثانیهٔ ۴ تا ۱۶ و اجرای شما از ۱۶ تا ۲۸ است. نخست الگوی «بزن، ادامه، بزن، سکوت» را بدون ساز بشمارید. هنگام زخمهٔ دوم، انگشت‌ها را زود به آکورد بعدی منتقل نکنید. اگر ورود C مشکل دارد، فقط مرز Am به C را مرور کنید.
مدت فایل ۲۹ ثانیه است.
تمرین ۶ یک چرخهٔ سه‌آکوردی را دو بار پیوسته اجرا کنید
چرخهٔ هشت‌ضربی شما C، Am، Em، Am است؛ هر آکورد دو ضرب جا دارد. روی ضرب اول آن یک زخمه بزنید و ضرب دوم را برای تعویض خالی بگذارید. در انتهای چرخه باید از Am دوباره به C برگردید؛ این مرز هم بخشی از تمرین است، نه فرصتی برای متوقف‌کردن شمارش.
نمونه یک دور از ۴ تا ۱۲ است. شما از ۱۲ تا ۲۰ دور اول و بی‌درنگ از ۲۰ تا ۲۸ دور دوم را اجرا کنید. فقط کلیک می‌شنوید. پیش از آغاز، مسیر را نام ببرید. اگر خطا کردید، موقعیتش را به خاطر بسپارید و پس از پایان جدا مرور کنید.
مدت فایل ۲۹ ثانیه است.
پاسخ ها و راهنمای خودارزیابی
اگر هنوز شش تمرین را انجام نداده‌اید، ابتدا پاسخ یا اجرای خود را ثبت کنید؛ سپس این بخش را بخوانید. در تمرین‌های خلاقانه جواب نمونه تنها پاسخ ممکن نیست.
پاسخ تمرین ۱
در نمونه، Em از ثانیه‌های ۴ تا ۹ به‌ترتیب E2، B2، E3، G3، B3، E4 است؛ Am از ۱۱ تا ۱۵ برابر A2، E3، A3، C4، E4 است. اجرای شما همین ترتیب را در ۱۶ تا ۲۱ و ۲۳ تا ۲۷ دارد. در بخش Am، سیم ۶ نباید شنیده شود. معیار، یازده شروعِ روشن با یک ضربِ تعویض میان دو شکل است.
پاسخ تمرین ۲
سه زخمهٔ شما باید در ثانیه‌های ۱۶، ۲۰ و ۲۴ باشد: Em، Am، Em. بازه‌های ۱۸ تا ۲۰، ۲۲ تا ۲۴ و ۲۶ تا ۲۸ بدون زخمه‌اند. در ورود Am، شروع از سیم ۵ است؛ در بازگشت Em، سیم ۶ دوباره مجاز می‌شود. نگه‌داشتن صدا، زخمهٔ تازه به حساب نمی‌آید.
پاسخ تمرین ۳
در انگشت‌گذاری نشان‌داده‌شده، انگشت ۱ روی سیم ۲، پردهٔ ۱ و انگشت ۲ روی سیم ۴، پردهٔ ۲ مشترک‌اند. انگشت ۳ از سیم ۳، پردهٔ ۲ به سیم ۵، پردهٔ ۳ می‌رود. C شامل C3، E3، G3، C4، E4 است. زخمه‌های شما در ۱۶، ۲۰ و ۲۴ به‌ترتیب Am، C، Am هستند.
پاسخ تمرین ۴
شروع‌های شما ۱۲، ۱۴، ۱۶ و ۱۸ هستند و در ۱۳، ۱۵، ۱۷ و ۱۹ زخمه ندارید. سیم‌های ۲ و ۴ در هر دو شکل جای مشترک دارند؛ وضعیت سیم‌های ۳ و ۵ تغییر می‌کند. معیار پیشرفت، چهار شروع سر وقت با سکوتِ واقعی میان آن‌هاست؛ رسیدن دیرهنگام به شکل هنوز نیاز به تمرین آرام دارد.
پاسخ تمرین ۵
شش زخمهٔ شما در ۱۶ و ۱۸ برای Em، ۲۰ و ۲۲ برای Am و ۲۴ و ۲۶ برای C است. در ۱۹، ۲۳ و ۲۷ سکوتِ تعویض دارید. زخمه‌های دوم باید همان آکورد قبلی را نگه دارند. محدودهٔ مجاز در دو زخمهٔ Em شش سیم و در چهار زخمهٔ بعدی پنج سیم است.
پاسخ تمرین ۶
هشت شروع در ۱۲، ۱۴، ۱۶، ۱۸، ۲۰، ۲۲، ۲۴ و ۲۶ دارید: C، Am، Em، Am، C، Am، Em، Am. تنها در شروع‌های ۱۶ و ۲۴ سیم ۶ مجاز است. در ۲۰ چرخه بدون مکث اضافی از نو آغاز می‌شود. اگر ترتیب درست ولی ورود دور دوم دیر است، مرز Am به C را با فرصت بلندتر تمرین کنید.
نقشه زمانی نمونه ها
نقشهٔ هر شش فایل پس از پاسخ‌هاست. محور افقی زمان برحسب ثانیه و هر خط، محل و مدت یک نت است؛ کلیک‌های راهنما نشان داده نشده‌اند. ردیف‌ها فقط ترتیب زیر و بمی‌اند، نه اندازهٔ فاصله. این نمودار حامل نت نیست. C تا B به‌ترتیب دو تا سی و عدد، اکتاو است؛ # دیز و b بمل. در نمودار شلوغ بعضی برچسب‌ها حذف شده‌اند؛ متن پاسخ ملاک است.
پس از تمرین
پاسخ‌ها را بخوانید و یک مشکل را برای نوبت بعد انتخاب کنید: سیم نامطلوب، شکل نامطمئن یا شروع دیرهنگام. ضبط کوتاهی را با اجرای قبلی خود مقایسه کنید؛ تعداد تعویض در یک دقیقه معیار این درس نیست.
پس از دو اجرای راحت و قابل‌قبول، مرحلهٔ بعد را امتحان کنید. تعویضِ مشکل‌دار را جدا مرور کنید. صفحه اجرای شما را نمی‌سنجد و نمرهٔ خودکار نمی‌دهد. منابع زیر فقط مرجع شکل‌های باز هستند؛ ترتیب تمرین‌ها، فایل‌ها و زمان‌بندی این درس تألیفی هنرآموز است.
درباره صداها و منابع
تمرین‌ها و نمودارهای این مقاله برای همین مجموعه تألیف شده‌اند. همهٔ نمونه‌های صوتی با تولید رایانه‌ایِ موج سینوسی ساخته شده‌اند و ضبط ساز واقعی یا صدای خواننده نیستند. این صداها فقط راهنمای ارتفاع، زمان‌بندی یا تفاوت دامنه‌اند و شیوهٔ فیزیکی نوازندگی یا آواز را نشان نمی‌دهند. مبنای فرکانس لا۴ برابر ۴۴۰ هرتز است. نت‌های این مجموعه در کوک دوازده نیم‌پردهٔ مساوی ساخته شده‌اند. در بازی‌های تصویری، صداهای راهنما علامت قراردادی‌اند، نه ضبط حرکت‌ها یا صدای گروه.
Fender: شکل باز Em و نواختن شش سیم