نویز گیتار از کجاست؟ کابل، تنظیمات یا خود ساز؟

اول نوع صدا و مرز ایمنی را روشن کنید

صدای گیتار شنیده می‌شود، اما پشت آن هوم، هیس یا خش‌خش دارید. برای پیدا‌کردن علت، لازم نیست همهٔ وسایل را عوض کنید. باید مسیر صدا را کوتاه کنید و ببینید نویز با کدام تغییر همراه است. صدای یکنواختِ بم، هیسِ پیوسته و تق‌تقِ وابسته به حرکت کابل، سرنخ‌های یکسانی نیستند؛ توصیف دقیق آن‌ها از گفتن «گیتار نویز دارد» مفیدتر است.

اگر همراه صدا، برق‌گرفتگی یا سوزن‌سوزن‌شدن هنگام تماس، بوی سوختگی، دود، جرقه، سیم برق آسیب‌دیده یا ورود مایع وجود دارد، آزمون صوتی را ادامه ندهید. برای امتحان دوباره به فلزها دست نزنید. فقط اگر قطع برق بدون تماس با بخش آسیب‌دیده و بدون خطر ممکن است، آن را قطع کنید و بررسی را به تعمیرکار یا برق‌کار واجدصلاحیت بسپارید. کم‌شدن نویز هیچ‌وقت ثابت نمی‌کند که اتصال برق ایمن شده است.

یک صدای پایه با مسیر کوتاه بسازید

از تنظیمات فعلی عکس بگیرید تا بتوانید به آن‌ها برگردید. در صدای کم، گیتار را با یک کابل سالمِ مخصوص ساز مستقیم به ورودی درست آمپ وصل کنید و فعلاً پدال‌ها را از مسیر صدا کنار بگذارید. پیش از تغییر کابل، ولوم را پایین بیاورید و ترتیب خاموش‌کردن و اتصال را طبق دفترچه رعایت کنید. به اتصال آمپ و کابینت دست نزنید؛ به‌خصوص خروجی بلندگو نباید برای این آزمون جابه‌جا شود.

کانال یا صدای کلین و گین معتدل انتخاب کنید و افکت‌های داخلیِ قابل‌خاموش‌کردن را موقتاً کنار بگذارید؛ ریست کارخانه لازم نیست. چند نت عادی و بعد چند ثانیه سکوت را بشنوید. اگر مسیر مستقیم تمیزتر است، هنوز خرابی پدال ثابت نشده؛ کابل‌های کوتاه، تغذیه و ترکیب گین هم در مسیر قبلی بوده‌اند. اگر نویز باقی ماند، بررسی کابل، محیط و خود ساز را ادامه دهید. برای شنیدن جزئیات، صدا را ناگهان زیاد نکنید و گوش را به بلندگو نچسبانید.

کابل را با تعویض کنترل‌شده بررسی کنید

یک کابلِ ساز که از سلامت آن مطمئن هستید جای کابل فعلی بگذارید، بدون تغییر گین، محل نشستن یا انتخاب پیکاپ. فیش باید با ورودی و خروجی مربوط سازگار باشد. کابل بلندگو یا کابلی با شکل فیش مشابه الزاماً جایگزین مناسبی نیست. در اتصال معمول بسیاری از گیتارها کابل نامتوازنِ ساز به کار می‌رود؛ خرید کابل بالانس به‌تنهایی خروجی گیتار را بالانس نمی‌کند. برای مدل‌های دارای خروجی خاص، دفترچه ملاک است.

اگر فقط با یک کابل خش‌خش یا قطع‌و‌وصل دارید، آن کابل را کنار بگذارید. اگر با هر دو کابل، حرکت معمول در نزدیکی جک ساز مشکل ایجاد می‌کند، اتصال جک هم باید بررسی شود. فیش را برای بازتولید صدا محکم نچرخانید و کابل را نکشید. از لمس نوک فیش برای شنیدن «صدای تست» هم صرف‌نظر کنید. کابلِ یک‌سرآزاد می‌تواند خودش نویز بگیرد؛ صدای چنین وضعی معیار مناسبی برای محکوم‌کردن آمپ یا گیتار نیست.

وابستگی نویز به جهت ساز و وسایل اطراف را بسنجید

در همان صدای کم و بدون تغییر کنترل‌ها، جهت قرارگیری گیتار را کمی عوض کنید یا با حفظ ایمنی کابل‌ها از نمایشگر، آداپتور و منابع برق اطراف فاصله بگیرید. به خودِ سیم‌کشی ساختمان یا دستگاه برقی دست نزنید. اگر هوم با جهت و فاصله تغییر می‌کند، دریافت تداخل محیطی محتمل‌تر می‌شود. این نتیجه هنوز مشخص نمی‌کند کدام وسیله یا کدام بخش مدار ساز مسئول است.

اگر تغییر هم‌زمان با روشن‌شدن یک چراغ یا وسیلهٔ دیگر رخ می‌دهد، زمان آن را یادداشت کنید. خاموش‌کردن معمولِ یک وسیلهٔ غیرضروری با کلید خودش، در صورت مجازبودن و ایمنی، می‌تواند مقایسه را روشن‌تر کند؛ بازکردن پریز یا تعویض سیم ارت بخشی از آزمون نیست. اگر در فضای دیگر مشکل کمتر است، همین تفاوت را گزارش کنید و فوراً نتیجه نگیرید که پیکاپ خراب است. جابه‌جایی صندلی یا دورکردن کابل صدا از آداپتور، گاهی قدم عملیِ کافی برای ادامهٔ تمرین است.

انتخاب پیکاپ و ولوم ساز را جداگانه مقایسه کنید

با تنظیم ثابت آمپ، حالت‌های معمول کلید پیکاپ را یکی‌یکی امتحان کنید. بین هر دو حالت چند نت مشابه بنوازید و مقدار صدای اضافه در سکوت را هم بشنوید. پیکاپ تک‌کویل ممکن است نسبت به هوم محیط حساس‌تر از هامباکر باشد. بعضی ترکیب‌ها یا حالت‌های کویل‌اسپلیت رفتار متفاوتی دارند، اما شمارهٔ یک موقعیت روی کلید در همهٔ گیتارها معنی یکسانی ندارد؛ نقشهٔ همان مدل را ببینید.

اگر یک حالت آرام‌تر است، این لزوماً خرابی حالت دیگر نیست. تغییر تازه نسبت به رفتار همیشگی مهم‌تر است. یک بار ولوم گیتار را به‌آرامی پایین بیاورید و نتیجه را ثبت کنید. کم‌شدن نویز نشان می‌دهد سیگنال ورودی به مراحل بعد تغییر کرده، اما به‌تنهایی محل ایراد را قطعی نمی‌کند. اگر در استفادهٔ عادیِ ولوم یا کلید، خش‌خش و قطع‌شدن تکرار می‌شود، گزارشش کنید؛ داخل آن‌ها اسپری نزنید و قاب ساز را برای دنبال‌کردن سیم‌ها باز نکنید. تغییر صدا با تماس معمول دست هم مجوز آزمایش اتصال زمین با بدن نیست.

هیسِ گین زیاد را از خرابی تازه جدا کنید

گین زیاد، صدای ضعیفِ ورودی و نویز همراه آن را تقویت می‌کند. اگر هیس عمدتاً در صدای دیستورشن شدید شنیده می‌شود، ابتدا با کلین و سپس با افزایش تدریجی همان تنظیم مقایسه کنید. همهٔ ولوم‌ها را هم‌زمان کم و زیاد نکنید. مشخص کنید نویز فقط بین نت‌ها شنیده می‌شود یا صدای عادی نوازندگی را هم می‌پوشاند. عددِ یک ولوم یا یک ساعتِ ثابت برای همهٔ آمپ‌ها و کارت‌های صدا قابل‌تجویز نیست.

در کارت صدا، گیتار را به ورودی و حالت مناسب ساز وصل کنید؛ زیادکردن گین برای جبران ورودی نامناسب می‌تواند بررسی را گمراه کند. هنگام تست، صدای کلینِ بدون پلاگین را با صدای پردازش‌شده جداگانه بشنوید و به نشانگر اضافه‌بار طبق راهنمای دستگاه توجه کنید. هیس خفیفِ گین بالا با خش‌خش تازه و خروجی بسیار ضعیف یکسان نیست. در سازِ دارای مدار فعال، باتری هم مطرح می‌شود؛ فقط اگر محفظهٔ قابل‌دسترسی و روش تعویض در دفترچه مشخص است، باتریِ همان نوع و جهت را بررسی یا تعویض کنید.

پدال‌ها را یکی‌یکی برگردانید

اگر اتصال مستقیم نتیجهٔ قابل‌قبولی داشت، یک پدال و کابل رابط سالم را به مسیر اضافه کنید. پس از هر بار، همان عبارت کوتاه و سکوت را مقایسه کنید. اسم مرحله‌ای را که نویز در آن برمی‌گردد بنویسید. بای‌پس‌کردن پدال همیشه آن را از تمام بخش‌های مسیر و تغذیه حذف نمی‌کند؛ مقایسهٔ اتصال مستقیم با حضور فیزیکی آن مفیدتر است. تغییر اتصالات را هر بار در صدای پایین و طبق ترتیب ایمن دفترچه انجام دهید.

وقتی نویز با یک پدال برمی‌گردد، هنوز آداپتور، کابل رابط و سطح خروجی آن هم جزو متغیرها هستند. ولتاژ، قطبیت، نوع خروجی و ظرفیت تغذیه باید با مشخصات همان مدل هماهنگ باشند؛ جاخوردن فیش کافی نیست. برای امتحان، آداپتور تصادفی وصل نکنید یا زنجیرهٔ تغذیهٔ مشترک تازه نسازید. اگر پدال طبق دفترچه با باتری کار می‌کند، مقایسه با باتری مناسب می‌تواند سرنخ بدهد؛ نتیجه را به همهٔ پدال‌ها تعمیم ندهید و خرابی قطعیِ آداپتور اعلام نکنید.

اتصال رایانه و زمین را با احتیاط تفسیر کنید

گاهی نویز فقط وقتی کارت صدا، رایانه یا دستگاه دوم به مجموعه وصل می‌شود ظاهر می‌شود. در این حالت، نام تمام اتصال‌ها، از جمله USB و خروجی به مانیتورها را ثبت کنید. با صدای پایین و طبق راهنمای دستگاه، فقط اتصال‌های صوتی یا داده‌ایِ غیرضروری را یکی‌یکی حذف کنید؛ داده یا تنظیم ذخیره‌نشده را از دست ندهید. اگر تغییر با یک اتصال همراه بود، همان مسیر برای بررسی فنی در اولویت است. نویز رایانه، کابل و حلقهٔ زمین از روی شنیدن کوتاه همیشه قابل‌تفکیک نیستند.

کلید Ground Lift روی بعضی تجهیزات صوتی برای مسیر مشخصی طراحی شده و تنها طبق دفترچهٔ همان دستگاه استفاده می‌شود. برای مثال، عملکرد آن ممکن است فقط به خروجی XLR مربوط باشد. این کلید با حذف اتصال حفاظتی برق فرق دارد. پایهٔ ارت دوشاخه را قطع نکنید، تبدیل حذف ارت به کار نبرید و سیمی از ساز به لوله یا شوفاژ نبندید. حتی اتصال پیچ زمینِ یک محصول هم در صورت نیاز باید طبق استاندارد و توسط فرد صلاحیت‌دار انجام شود؛ کاهش هوم ارزش دورزدن حفاظت برق را ندارد.

نویزگیت را آخرِ مسیر تصمیم‌گیری بگذارید

اگر نویزگیت یا نویزساپرسور دارید، برای شنیدن رفتار اصلی زنجیره ابتدا آن را در مقایسهٔ پایه کنار بگذارید. این ابزار می‌تواند صدای اضافه را در بخش‌های کم‌صدا مهار کند، ولی کابل معیوب یا مشکل ایمنی را تعمیر نمی‌کند. برای پنهان‌کردن خش‌خشِ تازه، آستانه را تا آخر زیاد نکنید. پس از مشخص‌شدن وضعیت زنجیره، تنظیم را طبق راهنمای همان مدل انجام دهید.

نتیجه را فقط در سکوت نسنجید: یک نت آرام، یک آکورد و یک نت کشیده بنوازید. اگر شروع نت‌های آرام خورده می‌شود یا دنبالهٔ صدا ناگهان می‌بُرد، تنظیم با نوازندگی شما هماهنگ نیست. کاهش محسوس هوم در یک حالت پیکاپ یا گین کمتر می‌تواند برای تمرین کافی باشد. انتظار سکوت مطلق در هر وضعیت، معیار مناسبی برای تعویض قطعه نیست؛ افت کیفیت تازه یا نویزی که در استفادهٔ معمول غالب است نیاز به رسیدگی بیشتری دارد.

چه وقت مراجعه کنیم و چه گزارشی بدهیم

اگر با کابل سالم و مسیر مستقیم هنوز خش‌خش یا قطع‌و‌وصل تازه دارید، جک لق است، یک کنترل مرتب صدا را قطع می‌کند یا خروجی نسبت به گذشته غیرعادی شده، تعمیرکار باید مجموعه را بررسی کند. نشانه‌های برقیِ بخش اول مراجعهٔ فوری‌تر و توقف استفاده را می‌خواهند. برای انتخاب قدم بعد می‌توانید از مشاورهٔ تخصصی هنرآموز کمک بگیرید؛ بررسی برق ساختمان یا داخل آمپ کار متخصص همان حوزه است.

مدل گیتار، نوع پیکاپ، آمپ یا کارت صدا، نام پدال‌ها و تغذیه‌ها، حالت کلیدها و نتیجهٔ هر مقایسه را آماده کنید. یک ضبط کوتاه شامل نت عادی و چند ثانیه سکوت، بدون نرمال‌سازی یا حذف نویز، مفید است؛ صدای واقعی نویز را کنار صدای ساز نشان دهید. گزارش «با کابل دوم و اتصال مستقیم کمتر شد، با پدال مشخص برگشت» کمک می‌کند رسیدگی از بخش درست شروع شود و هزینهٔ تعویض بی‌دلیل قطعات کمتر محتمل باشد.