سازهای غیر ایرانی

درامز صدای زنگ اضافه دارد؛ صدای طبیعی پوست است یا ایراد ساز؟

تصویرسازی اختصاصی: اسنر روی پایهٔ مناسب با پوست سالم و اثر معمول نوازندگی؛ از ظاهر این تصویر نمی‌توان طبیعی یا معیوب‌بودن صدای زنگ را تشخیص داد.

زنگِ درامز همیشه خرابی نیست. با آزمون‌های کوتاه، صدای طبیعیِ پوست را از لرزشِ فنرِ اسنر و یراق جدا کنید و قدمِ بعدیِ درست را بشناسید.

پیش از چسب‌زدنِ پوست، نوعِ صدا را مشخص کنید

به تام یا اسنر ضربه می‌زنید و دنباله‌ای از صدا می‌ماند که در آهنگِ محبوبتان نمی‌شنوید. این تفاوت به‌تنهایی نشانهٔ خرابی نیست. در درامزِ آکوستیک، دوامِ صدا و اورتون‌ها، یعنی مؤلفه‌های زیرترِ همراهِ ضربه، بخشی از شخصیتِ سازند. اما تق‌تق، وزوزِ تازه یا لرزشِ یک قطعه نیز ممکن است در همین دنباله پنهان شده باشد.

پیش از سفت‌کردنِ پیچ‌ها یا خریدِ پوست، یک هدفِ روشن بگذارید: آیا می‌خواهید صدای سالم را کوتاه‌تر کنید، یا یک صدای تازه و نامعمول را پیدا کنید؟ مسیرِ این دو کار فرق دارد. با چند آزمونِ آرام و تک‌متغیره می‌توان انتخابِ قدمِ بعد را دقیق‌تر کرد؛ لازم نیست از ابتدا تمامِ تنظیماتِ کیت را به هم بزنید.

نمای آموزشیِ پوست روکش‌دار، حلقه و بدنهٔ تام؛ ظاهر سالم پوست به‌تنهایی دربارهٔ طبیعی یا غیرطبیعی‌بودن طنین حکم نمی‌دهد

یک نمونهٔ قابل‌مقایسه بسازید

فقط یکی از درام‌ها را انتخاب کنید و با همان چوب، نقطهٔ ضربه و شدتِ ملایم، چند ضربهٔ جدا بزنید. بینِ ضربه‌ها صبر کنید دنبالهٔ صدا تمام شود. بنویسید صدا کشیده و نسبتاً پیوسته است، حالتِ لرزشِ فلزی دارد یا مثلِ برخوردِ دو قطعه تق‌تق می‌کند. این توصیف، سرنخ است و تشخیصِ نهایی نیست.

اگر ضبط می‌کنید، جای گوشی و شدتِ ضربه را ثابت نگه دارید و افکتِ اضافی اعمال نکنید. گوش را برای یافتنِ صدا نزدیکِ پوست نبرید. تاریخِ شروع را هم ثبت کنید: پس از تعویضِ پوست، جابه‌جاییِ کیت، تغییرِ اتاق یا بی‌هیچ تغییرِ آشکار؟ مقایسهٔ همین ساز در شرایطِ ثابت از مقایسه با صدای پردازش‌شدهٔ یک قطعهٔ موسیقی قابل‌استفاده‌تر است.

اگر درامزِ آموزشگاه یا کیتِ مشترک را بررسی می‌کنید، پیش از تغییرِ کوک یا کششِ اسنر با مسئولِ ساز هماهنگ کنید. ممکن است تنظیمِ فعلی برای اجرای دیگری انتخاب شده باشد. مشاهده و ثبتِ صدا را از تغییرِ تنظیم جدا نگه دارید و وضعیتِ اولیه را فراموش نکنید.

اول وسایل و تماس‌های بیرونی را حذف کنید

روی پوست، کنارِ پایه و اطرافِ کیت را نگاه کنید. کلیدِ کوک، گوشی، کابل، گیرهٔ میکروفن یا وسیلهٔ کوچکی ممکن است در تماس با بخشِ لرزان باشد. وقتی نوازندگی متوقف است، فقط وسیلهٔ آزاد و غیرضروری را کنار بگذارید و همان ضربه را تکرار کنید. هر بار یک تغییر بدهید تا معلوم شود چه چیزی نتیجه را عوض کرده است.

به فاصلهٔ درام‌ها و پایه‌ها هم نگاه کنید؛ دو لبه یا یک قطعهٔ آویزان نباید ناخواسته به هم برخورد کنند. اگر اصلاحِ فاصله نیاز به شل‌کردنِ نگهدارنده دارد، وزنِ درام را اول به شکلِ درست پشتیبانی کنید و طبقِ راهنمای پایه عمل کنید. قطعهٔ زیرِ بار را برای آزمایش ناگهان آزاد نکنید. تغییرِ صدا پس از رفعِ تماس، سرنخِ یک مسئلهٔ بیرونی است.

آزمونِ مهم: فنرِ اسنر را جداگانه بررسی کنید

گاهی به تام یا کیک می‌زنید، اما وزوز از سیم‌های زیرِ اسنر می‌آید. اگر اهرمِ قطع‌و‌وصلِ اسنر را می‌شناسید، در حالتِ توقف آن را به روشِ معمول در وضعیتِ خاموش قرار دهید و دوباره به همان تام یا کیک ضربه بزنید. به سیم‌ها دست نزنید و بست یا بندِ نگه‌دارنده را برای این آزمون باز نکنید.

اگر وزوز کم شد یا از بین رفت، مشارکتِ سیم‌های اسنر محتمل است؛ این نتیجه خرابیِ تام را ثابت نمی‌کند. پرل دربارهٔ برهم‌کنشِ صدای درام‌ها و لرزشِ سیم‌های اسنر توضیح می‌دهد. اگر تغییری نکرد، سراغِ مسیرهای دیگر بروید. نتیجه را با جملهٔ مشخص ثبت کنید: «با قطعِ اسنر، وزوزِ پس از ضربهٔ تام حذف شد، اما طنینِ خودِ تام ماند».

برای حذفِ وزوز، اسنر را تا آخر سفت نکنید

اهرمِ قطع‌و‌وصل و پیچِ تنظیمِ کششِ سیم‌ها دو وظیفهٔ متفاوت دارند. اگر با روشِ تنظیمِ مدل آشنا هستید، فقط در محدودهٔ معمول و با تغییرِ کوچک، پاسخ را مقایسه کنید. ببینید ضربه‌های آرام هنوز پاسخِ قابل‌قبول دارند یا برای کم‌کردنِ وزوز، صدای اصلیِ اسنر بیش از حد محدود شده است.

اگر سیم‌ها نامرتب یا آسیب‌دیده‌اند، بند جابه‌جا شده یا اهرم درست درگیر نمی‌شود، ادامهٔ سفت‌کردن راهِ حل نیست. نصب و تنظیمِ مجموعه را بررسی کنید یا به فردِ آشنا با همان مدل بسپارید. قطع‌شدنِ صدا با افزایشِ شدیدِ کشش، الزاماً نتیجهٔ خوب نیست. هدف این است که هم صدای مطلوب داشته باشید و هم ساز در شدت‌های معمول درست پاسخ بدهد.

فنرهای نصب‌شده در زیر پوست رزونانس اسنیر؛ این بخش با پوست ضربه‌خور و صدای زنگ آن یکسان نیست

اگر صدا از خودِ پوست است، کوک را فقط مشاهده کنید

نامِ پوستِ ضربه‌خور و پوستِ زیرین را از روی نوشتهٔ محصول پیدا کنید. هر دو در رنگ و دوامِ صدا نقش دارند؛ پوستِ زیرین صرفاً پوششِ تزئینی نیست. با چند ضربهٔ بسیار آرام روی پوستِ بالایی، نزدیکِ لبه و در فاصلهٔ مشابه از هر پیچِ کوک، تفاوتِ زیر و بمی را گوش کنید. ضربه‌ها باید واقعاً هم‌قدرت باشند.

تفاوتِ واضح میانِ نقاط می‌تواند ارزشِ بررسیِ یکنواختیِ کوک را نشان دهد، اما از یک ضربه نباید نتیجه گرفت همان پیچ حتماً خراب است. پوستِ زیرِ اسنر معمولاً برای حساسیتِ سیم‌ها طراحی شده و محلِ ضربه‌زدنِ معمول با چوب نیست. برای این بررسی لازم نیست درام را وارونه روی سیم‌ها بگذارید یا پوست‌ها را باز کنید.

تنظیمِ محدود چگونه از دست‌کاریِ بی‌هدف جدا می‌شود؟

اگر کوکِ روزمره را آموخته‌اید، با کلیدِ مناسب و تغییرِ کوچک کار کنید، سپس دوباره گوش بدهید. راهنمای پایهٔ پرل در تنظیمِ ظریف از حرکت‌های کوچک، در حدِ یک‌چهارم دور، همراهِ شنیدنِ دوباره استفاده می‌کند. این عدد هدفِ اجباری برای هر پیچ نیست؛ اگر مدل یا وضعیتِ پوست محدودیتِ دیگری دارد، همان مقدم است.

برای تغییرِ کلیِ کوک، ترتیبِ متقابلِ پیچ‌ها را طبقِ راهنمای ساز رعایت کنید و یک پیچ را چند دور جلو نیندازید. نت، کشش یا فاصلهٔ ثابتی میانِ دو پوست برای همهٔ سبک‌ها تعیین نکنید. اگر پیچ گیر دارد، در جای خود نمی‌ماند یا اثرِ تنظیم قابل‌کنترل نیست، کار را متوقف کنید. ابزارِ برقی و سفت‌کردن تا انتهای توانِ دست، میان‌بُرِ کوک نیستند.

دمپینگ را به شکلِ یک آزمونِ برگشت‌پذیر انجام دهید

اگر پوست و یراق نشانهٔ آسیب ندارند و مسئله صرفاً طنینِ زیاد است، می‌توانید یک وسیلهٔ کنترلِ صدای سازگار با اندازه و نوعِ پوست را طبقِ دستورش امتحان کنید. حلقهٔ مخصوصِ روی پوستِ بالایی نمونه‌ای از روشِ برگشت‌پذیر است. یک بار با آن و یک بار بدونِ آن، همان ضربه را اجرا و مقایسه کنید.

اگر دنباله کوتاه‌تر شد ولی شروعِ ضربه و پاسخِ دلخواه حفظ شد، ممکن است مسئله انتخابِ صدای شما باشد. اگر صدای برخوردِ فلزی همچنان باقی است، افزودنِ حلقه یا ژلِ بیشتر را جای یافتنِ منشأ نگذارید. از چسبِ قوی، وزنهٔ آزاد یا سوراخ‌کردنِ پوست برای آزمون استفاده نکنید. وسیلهٔ کنترلِ صدا باید متناسب و قابل‌برگشت باشد، نه پوششی برای یک ایرادِ ناشناخته.

اتاق و جای شنونده را هم در مقایسه وارد کنید

صدایی که پشتِ کیت می‌شنوید با چیزی که در نقطه‌ای دیگرِ اتاق شنیده می‌شود یکسان نیست. بعد از ثبتِ نمونهٔ ثابت، از مدرس یا همراه بخواهید از محلِ معمولِ شنونده هم گوش کند؛ شدتِ ضربه را بالا نبرید. اگر در اتاقی دیگر مسئله بسیار کمتر است، محیط هم در تجربهٔ صدا نقش دارد و تعویضِ فوریِ قطعات تنها مسیر نیست.

پرل برای کاهشِ اثرِ بازتاب‌های اتاق به چیدمان و موادِ جاذبِ صدا اشاره می‌کند. پیش از خریدِ تجهیزات، وضعیتِ فعلی و هدفِ تمرین یا ضبط را روشن کنید. افزودنِ جاذبِ صدا با عایق‌کردنِ اتاق برای همسایه‌ها یکی نیست. این مقاله دربارهٔ تشخیصِ دنبالهٔ صداست؛ نتیجهٔ آزمونِ اتاق را به تضمینِ کاهشِ انتقالِ صدا تبدیل نکنید.

مکانیزم قطع و وصل فنرهای اسنیر؛ برای شناخت بخش مربوط به صدای فنرها، نه توصیهٔ تنظیم کشش آن‌ها

چه نشانه‌هایی احتمالِ ایرادِ فنی را بیشتر می‌کنند؟

اگر تق‌تق پس از حمل یا ضربه آغاز شده، قطعه‌ای در پایه لقیِ آشکار دارد، پوست پاره یا از حلقه جدا شده، یا تغییرشکلِ تازه می‌بینید، مسئله را صرفاً «طنینِ طبیعی» ننامید. بدونِ ادامهٔ ضربه‌زدن، از بخشِ مشکوک عکس بگیرید. قطعهٔ لقِ نگهدارنده را پیش از استفادهٔ دوباره بررسی کنید، چون ثباتِ ساز هم مطرح است.

برای پیدا کردنِ صدای داخلِ بدنه، پوست را صرفاً از روی حدس باز نکنید و همهٔ پیچ‌ها را با یک نیرو سفت نکنید. بعضی اتصال‌ها وظیفهٔ نگهداری دارند و بعضی کوک را عوض می‌کنند. اگر مشخص نیست صدا از کدام است، بررسیِ مدرس یا تکنسینِ آشنا با درام از چند تغییرِ هم‌زمان نتیجه‌بخش‌تر است.

گزارشِ نتیجه، انتخابِ قدمِ بعد را آسان می‌کند

مدل و اندازهٔ درام، نامِ دو پوست، زمانِ شروع و نتیجهٔ آزمون‌ها را کنارِ فایلِ کوتاه بنویسید. مثلاً: «با قطعِ اسنر وزوز حذف می‌شود؛ حلقه فقط طنینِ تام را کوتاه می‌کند؛ هیچ تماسِ بیرونی دیده نشد.» این توضیح نشان می‌دهد چه چیزهایی واقعاً بررسی شده‌اند و کدام پرسش هنوز باز است.

مشاورهٔ تخصصیِ هنرآموز می‌تواند کمک کند میانِ اصلاحِ کوک، انتخابِ دمپینگِ مناسب و بررسیِ فنی تصمیم بگیرید. اگر سراغِ تعویضِ پوست می‌روید، اول صدای مطلوب، شدتِ نوازندگی و وضعیتِ پوستِ فعلی را روشن کنید؛ اسمِ برند به‌تنهایی مسئله را حل نمی‌کند. گزارشِ روشن جلوی خریدِ عجولانه‌ای را می‌گیرد که شاید منشأ اصلیِ صدا را تغییر ندهد.

معیارِ پایان: صدا را در همان کاربرد امتحان کنید

بعد از اصلاح، همان ضربهٔ مرجع را تکرار کنید و سپس یک الگوی کوتاه از تمرینِ واقعی بزنید. ممکن است طنین در تک‌ضربه بلند به نظر برسد، اما در اجرای معمول مناسب باشد. همچنین کم‌شدنِ دنباله نباید شما را از باقی‌ماندنِ لقی یا صدای فلزی غافل کند. نتیجهٔ صوتی و سلامتِ نگهدارنده‌ها را جدا ارزیابی کنید.

اگر هدفِ صوتی تأمین شده و نشانهٔ فنیِ تازه‌ای وجود ندارد، لازم نیست همهٔ طنین را حذف کنید. اگر مشکل برگشت، همان شرایطِ قبلی را ثبت و مقایسه کنید. روالِ مؤثر ساده است: یک صدا، یک تغییر، شنیدنِ دوباره و تصمیمِ روشن. این روال از ترکیبِ هم‌زمانِ کوک، چسب، کششِ اسنر و جابه‌جاییِ اتاق اطلاعاتِ بسیار بهتری می‌دهد.

جزئیات یک نگهدارندهٔ لبه‌ای تام از نوع RIMS؛ تصویر مرجعِ شناخت اتصالات است و مرحلهٔ بازکردن یا سفت‌کردن ساز را نشان نمی‌دهد
منابع برای مطالعهٔ بیشتر
منابع تصاویر
  • تصویر 1؛ تصویرسازی اختصاصی برای هنرآموز با هوش مصنوعی؛ تصویر تولیدشده برای این مجموعه؛ تصویرسازی نمایشی؛ مبنای تشخیص عیب ساز نیست.
  • تصویر 2؛ Edrocked؛ CC BY-SA 4.0؛ منبع تصویر؛ مجوز استفاده؛ تصویر با تغییر اندازه و بدون تغییر محتوا استفاده شده است.
  • تصویر 3؛ Claudioverfuerth؛ CC BY-SA 4.0؛ منبع تصویر؛ مجوز استفاده؛ تصویر با تغییر اندازه و بدون تغییر محتوا استفاده شده است.
  • تصویر 4؛ ZooFari؛ Public domain؛ منبع تصویر؛ مجوز استفاده؛ تصویر با تغییر اندازه و بدون تغییر محتوا استفاده شده است.
  • تصویر 5؛ Andrewa؛ CC BY-SA 3.0؛ منبع تصویر؛ مجوز استفاده؛ تصویر با تغییر اندازه و بدون تغییر محتوا استفاده شده است.